Cebrowski Andrzej Kazimierz

Z Nowy Łowiczanin

Andrzej Kazimierz Cebrowski

Andrzej Kazimierz Cebrowski – (ur. ok. 1580 r. w Łowiczu – zm. 30 października 1658 r. w Łowiczu) aptekarz, lekarz, kronikarz miasta. Autor Annales civitatis Loviciae.

Spis treści

Prywatnie

Pochodził z rodziny szlacheckiej herbu Ogończyk. Jego dziad Kazimierz przybył do Łowicza w drugiej połowie XVI wieku. Dostał dom w Piotrkowie od abpa Uchańskiego. W 1566 r. prymas Jakub Uchański wydał dla Cebrowskich przywilej na wolny od podatków dom z przeznaczeniem na aptekę. Jego ojcem był prawdopodobne Mikołaj Cebrowski. Andrzej Kazimierz miał dwóch synów i trzy córki. Jego syn Mikołaj był burmistrzem miasta i miał zaszczyt przyjmować w swoim domu przybyłego do Łowicza w 1659 r. króla Jana Kazimierza.

Praca

Jeden z dwóch zachowanych listów Cebrowskiego

Lekarz i aptekarz. Leczył prymasów: Gembickiego, Wężyka, Lipskiego. Pomoc lekarską ofiarował także mieszkańcom Warszawy. Był również członkiem cechu kupieckiego.

Działalność na rzecz miasta

Posiadał duży majątek pochodzący po części ze spadków rodzinnych oraz dochodów wynikających z pełnienia funkcji lekarza i aptekarza. Wiele ze swojego majątku przeznaczał na rzecz miasta. Ufundował miastu dwie murowane bramy i dwa działa. W 1635 r. odbudował spalony kościół św. Leonarda. Ustanowił również fundusze na utrzymanie przy tym kościele domu opieki nad starcami, kalekami, sierotami i bezdomnymi. Bernardynom łowickim bezpłatnie udzielał porad lekarskich. Wspierał finansowo studentów uczących się na Uniwersytecie Krakowskim. Istnieją przypuszczenia, że był członkiem rady miejskiej czy nawet burmistrzem.

Roczniki miasta Łowicza

Dawna kamienica Cebrowskich na Starym Rynku w Łowiczu.

Cebrowski jest znany jako pierwszy łowicki historyk i kronikarz miasta. Napisał nieocenione dzieło Annales civitatis Loviciae z lat 1646 – 1659 (rok 1659 opisał jego syn), obejmujące krótką historię miasta oraz czasy współczesne pisarzowi. Miał on dostęp do archiwaliów arcybiskupich i miejskich, dzięki temu zamieścił w dziele odpisy najważniejszych dokumentów dotyczących Łowicza od końca XVI do połowy XVII wieku. Roczniki kontynuował, choć bardzo krótko, jego syn Mikołaj Kazimierz.

Spisane po łacinie dzieło zostało przetłumaczone na język polski, opatrzone aparatem krytycznym i wydane przez Mariana Małuszyńskiego w 1937 roku. Wydrukowane zostało w drukarni Tadeusza Bączkowskiego. Z księgozbioru Cebrowskiego znane jest również dzieło o tematyce medycznej.

Zainteresowania

Śpiewał i grał na flecie i piszczałce, wypiekał kołacze noworoczne wypiekane złotymi i srebrnymi blaszkami.

Śmierć

Andrzej Kazimierz Cebrowski zmarł w Łowiczu 30 października 1658 r. w czasie zarazy, pozostawiając po sobie pięcioro dzieci. Pochowany został w podziemiach kolegiaty, a nad jego nagrobkiem umieszczono portret namalowany na płótnie. Obecnie grobu Cebrowskiego nie można zlokalizować. Prawdopodobnie został zniszczony podczas przebudowy kościoła. Pozostał jedynie portret znajdujący się obecnie w Bibliotece Kapitulnej.

Varia

  • Andrzej Kazimierz Cebrowski jest jednym z bohaterów książki Mieczysława Smolarskiego pt. Iskry na szablach, wydanej w 1938 r.
  • Mottem życiowym Cebrowskiego było zdanie: NIE PRZYSTOI ŻYĆ WE WŁASNEJ OJCZYŹNIE JAK W NIEZNANYM KRAJU
  • Jego imię nosi jedna z ulic Łowicza oraz Miejska Biblioteka w tym mieście.

Opracowania

  • Andrzej Kazimierz Cebrowski Patron Łowickiej Biblioteki, oprac. Alina Owczarek - Cichowska, Łowicz 1993.
  • Małuszyński Marian, Wstęp, [w:] Roczniki miasta Łowicza pisane w latach 1648 – 59, Łowicz 1937, 10 – 16.
Osobiste