Cmentarz Katedralny w Łowiczu

Z Nowy Łowiczanin

(Przekierowano z Cmentarz Katedralny)

Cmentarz Katedralny w Łowiczu – jego geneza sięga 1843 r. Umiejscowiony jest przy ul. Blich 8 lub Seminaryjnej 2. Najstarszy nagrobek cmentarny pochodzi z 1848 r., a księgi cmentarne parafii katedry istnieją od 1736 r.

Widok ogólny na Cmentarz Katedralny. (fot. ze zbiorów NŁ)
Kwatery żołnierzy Wojska Polskiego. (fot. ze zbiorów NŁ)

Spis treści

Historia

Po likwidacji cmentarza przy kościele św. Leonarda założono nowy cmentarz dla obu parafii na tzw. górach szubienicznych, przy ul. Listopadowej. W 1842 r. miał tam zostać pochowany samobójca wyznania prawosławnego, niejaki Kaczura, co spowodowało konflikt i przejęcie cmentarza dla wyznawców prawosławia. Nowy cmentarz kolegiacki został założony na ziemiach folwarku Blich. Sąsiadował on z cmentarzem parafii ewangelickiej, założonym w 1841 r. Cmentarz miał kształt zbliżony do kwadratu, z wytyczonymi alejami: główną i dwoma bocznymi biegnącymi równolegle z południa na północ oraz przecięty aleją ze wschodu na zachód. Ponadto cały cmentarz miał wyznaczoną aleję obwodową, biegnącą wzdłuż muru. Aleje dzieliły cmentarz na kwartały. Cmentarz miał stanowić założenie parkowe, aleje zostały więc obsadzone drzewami.

W 1867 r. cały cmentarz został otoczony murem. W 1899 r. ks. Antoni Chmielowski wybudował dom grabarza. Niemcy urządzili tam cmentarz wojskowy przeznaczając jeden plac dla swoich żołnierzy, a drugi dla żołnierzy rosyjskich.

W latach 1917 – 18 cmentarz został poszerzony od zachodu o grunty folwarku łowickiego, czyli o część od strony Seminaryjnej, oraz od wschodu ze strony tzw. Wesołej. Ponownie cmentarz został poszerzony w 1989 r. w wyniku porozumienia pomiędzy parafią kolegiacką, a parafią ewangelicką w Łowiczu. Dotychczasowy cmentarz ewangelicki został przyłączony do istniejącego cmentarza.

Cmentarz ma duże znaczenie historyczne – wśród nagrobków, grobowców i pyt nagrobnych ok. 20 pochodzi z XIX w., m.in. zachował się nagrobek rodziców Józefa Chełmońskiego z 1882 r. Jest tam również kwatera żołnierzy Wojska Polskiego, poległych w 1939 r. w walkach nad Bzurą.

W latach 1995 - 1997 na cmentarzu katedralnym prowadzone były prace remontowe - pod nadzorem ówczesnego proboszcza ks. Jerzego Borsa - mające na celu usprawnienie funkcjonowania Zarządu Cmentarza, a także ułatwienie odwiedzającym korzystania z obiektu sakralnego. W tym celu wybetonowano część alejek i naprawiono cmentarny mur, odnowiono bramę wjazdową oraz otworzono dodatkowe wejścia na cmentarz. Przy tej okazji wyburzony został stary a wzniesiony nowy domek cmentarny. Od tej pory mieści się w nim Biuro Zarządu Cmentarza. Dzięki współpracy parafii z ZUK doprowadzono z niego instalację sanitarną do sieci miejskiej. Zbudowano również przycmentarny parking z kamieni brukowych.

Kaplica Laskowskich h. Korab

Jest to niewielka kaplica znajdująca się w centrum cmentarza, pełniąca funkcję grobowca i funkcję kultową w czasie nabożeństw. Zaprojektowana jako kaplica grobowa dla pułkownika wojsk rosyjskich Józefa herbu Korab Laskowskiego. Wzniesiona w 1883 r. Projektantem kaplicy był Ferdynand Eichhorn, budowniczy powiatu łowickiego. Kaplica pobudowana została w stylu neogotyckim, z cegły, na fundamencie z kamieni. W narożnikach kaplicy znajdują się strzeliste wieżyczki, drzwi i okna w kształcie ostrego łuku. Od strony północnej znajduje się wejście do podziemnej krypty. W ołtarzu z marmuru znajduje się rzeźba Chrystus Pan na Krzyżu. W ścianę wewnętrzną wmurowano tablicę pamiątkową żony fundatora, Karoliny z Trejdenów Laskowskiej, zm. w 1882 r. w podziemiu spoczywają zwłoki obojga małżonków.

Drzewostan

Składa się z lip, kasztanowców, tui i klonów, których wiek ocenia się na 80 – 120 lat. Trzy rosnące tam drzewa są pomnikami przyrody: 2 topole – jedna o obwodzie 4 m i wysokości 26 m i druga o obwodzie 4,3 m i wysokości 29 m oraz dąb szypułkowy o obwodzie 3,4 m i wysokości 28 m.

Sławni Łowiczanie, którzy spoczęli na cmentarzu katedralnym

Nagrobek Leona Gołębiowskiego, zasłużonego prezydenta i burmistrza Łowicza. (fot. ze zbiorów NŁ)
Nagrobek Romualda Oczykowskiego (fot. ze zbiorów NŁ)


Kancelaria cmentarza

Kancelaria cmentarza katedralnego znajduje się w kancelarii parafialnej.

ul. Stary Rynek 24/30

99-400 Łowicz

tel. (46) 837 - 31 - 73

Czynna: - poniedziałek w godz. 10:00 - 11:30

od wtorku do piątku w godzinach 10:00 - 11:30 oraz w godzinach 16:00 - 17:00

Pomnik poświęcony poległym w walkach nad Bzurą, przy kwaterach żołnierzy WP na cmentarzu katedralnym. (fot. ze zbiorów NŁ)

Administrator cmentarza

Administratorem cmentarza jest Ryszard Karczewski , dostępny jest pod nr. tel. +48 604 077 086.

Z administratorem uzgadnia się sprawy:

  • wytyczania grobów i ich otoczenia,
  • budowania nagrobków,
  • nabycia praw do korzystania z grobów na starym cmentarzu, które są we władaniu administracji cmentarza.

Źródła

  • Linder Katarzyna,, Cmentarz ma już biuro, [w:] Nowy Łowiczanin, nr 45/1997, s. 4.
  • Oczykowski Romuald, Przechadzka po Łowiczu, Łowicz 2006, ISBN 83-913912-0-7
  • Stachlewski Wiesław, Łowicz i okolice. Przewodnik turystyczny, Łowicz 1993.
  • Pokój ich cieniom. Spacer z przewodnikiem PTTK Łowicz po cmentarzu katedralnym w Łowiczu, Łowicz 2009.

Zobacz także

Linki zewnętrzne

Regulamin cmentarza

Osobiste