Cmentarz ewangelicki w Łowiczu

Z Nowy Łowiczanin

Klasycystyczny grobowiec rodziny Sax z 1842 r. (fot. K. Piotrkiewicz)

Cmentarz ewangelicki w Łowiczu – powstał w 1840 r. Znajduje się przy ul. Bocznej 9, w bezpośrednim sąsiedztwie cmentarza katedralnego.

Spis treści

Historia

Widok ogólny na cmentarz ewangelicki w Łowiczu. (fot. K. Piotrkiewicz)

Pierwsze dokumenty dotyczące powstania cmentarza przy parafii ewangelickiej datowane są na 25 marca 1797 r. Cmentarz znajdował się na podmokłych terenach w okolicach Bzury, na północno-wschodnich peryferiach miasta, przy cegielni Gotfryda Reineckego. Cmentarz został zlikwidowany w 1860 r. w związku z budową linii kolejowej warszawsko-bydgoskiej.

Zachowany do dziś cmentarz został założony w pierwszej połowie XIX w. na ziemi przekazanej parafii ewangelickiej w wieczystą dzierżawę. 27 lutego 1841 r. władze Księstwa Łowickiego przekazały jej działkę o powierzchni 1,5 morgi (ok. 1,68h) przylegającą do cmentarza katolickiego z zastrzeżeniem, że grunt nie może być wykorzystywany do innych celów niż cmentarz. Teren ten znajdował się przy ówczesnym trakcie do Gąbina, a jego całkowita powierzchnia wynosiła 50 prętów (ok 1 ha).

Poświęcony został 26 września 1841 r. przez ks. Gustawa Ludwika Schwartza.

W 1989 r. na skutek umowy zawartej z parafią katedralną rozebrano mur oddzielający oba cmentarze, przez co zostały one połączone.

Najstarsze groby

Kwatera grobów rodziny Reinecke. (fot. K. Piotrkiewicz)

Najstarsze groby pochodzą jeszcze z pierwszej połowy XIX w. Wśród tych XIX – wiecznych na uwagę zasługują:

  • Grobowiec rodziny Johana Gottlieba Saxa, zbudowany w formie klasycystycznej, z 1842 r.
  • Grób Charlotte Schwartz, żony pastora Gustawa Schwartza, z 1845 r.
  • Grób rodziny Reinecke (Anna z Hoffmanów zm. w 1855 r., i jej mąż Gotfryd zm. w 1868 r. )
  • Grób Karoliny (zm. 1857 r.) i Julianny Repsch (zm. 1855 r.)
  • Jednym z najstarszych, a zarazem ciekawszych grobów jest grób 26 – letniego porucznika Berndta Jochanna Klinberga, z 4 batalionu strzelców z Łowicza, który zginął pod Bolimowem 26 stycznia 1863 r. w walce z powstańcami.
  • Grób Johanna Jacobi, zm. 1874 r.
  • Grób Ludwika Bocouneta zm. w 1881 r.
  • Grób Edwarda Borkenhagena, zm. 1885 .

Nekropolię otacza ceglany mur z bramą w stylu klasycystycznym ufundowaną przez Johana Gottlieba Saxa, a w północno-wschodnim narożniku znaleźć można tablicę piaskowcową z napisem (w jęz. niemieckim):

Aby naszym kochanym zmarłym dla ich doczesnych szczątków przyjemne i miłe miejsce spoczynku przygotować, niżej podpisani wznieśli ofiary i zbudowali ten mur.

Nagrobek Charlotte Schwartz z 1845 r. (fot. K. Piotrkiewicz)

Pod napisem nieczytelne już dziś nazwiska.

Obecnie

Obecny stan cmentarza pozostawia wiele do życzenia. Większość grobów pod wpływem czasu, braku opieki i zainteresowania ze strony mieszkańców uległa znacznemu zniszczeniu. Mimo tego miejsce to posiada niespotykany nigdzie indziej w Łowiczu klimat, dla którego warto tam się udać.

Sławni łowiczanie, którzy spoczęli na cmentarzu ewangelickim

  • ks. Adolf Oppman - proboszcz parafii ewangelickiej w latach 1869 – 1909, nauczyciel w Łowickiej Szkole Realnej, zm. 1909 r. Pomnik odrestaurowany.
  • Ignacy Kowalski – dwukrotny członek Rady Miejskiej z ramienia Polskiej Partii Socjalistycznej, zm. 1932 r.
  • Tytus Wegner – łowicki przedsiębiorca, ojciec Jana Wegnera, wybitnego historyka, zm. 1933 r.
  • Mikołaj Berens – inżynier komandor, zm. 1944 r.
  • ks. Stefan Stegman – proboszcz parafii ewangelickiej w latach 1920 – 1944, zm. 1944 r
  • Leonard Tetzlaff – artysta malarz, fotografik, zm. 1959 r.
  • Ferdynand Eichhorn – budowniczy powiatu łowickiego, zm. 1895 r.
Nagrobek inżyniera komandora Mikołaja Berensa. (fot. K. Piotrkiewicz)


Zobacz także

Źródła

Linki zewnętrzne

Cmentarz ewangelicki na fotografiach.

Osobiste