Małuszyński Marian

Z Nowy Łowiczanin

Marian Małuszyński. (fot. Zbiory łowickie Tadeusza Gumińskiego z Legnicy, sygn 76, APW O/Łowicz)

Marian Małuszyński – (ur. 7 stycznia 1903 r. Suserz - zm. 23 listopada 1944 r. Flossenburg) historyk, kartograf, bibliotekarz, żołnierz ZWZ-AK, ofiara obozu koncentracyjnego.

Spis treści

Pochodzenie

Pochodził ze wsi Surzew w powiecie gostynińskim. Jego ojciec Stanisław był szewcem, matką jego była Zofia z domu Pałczyńska. W 1908 r. przenieśli się do Łowicza. Zamieszkiwali początkowo na ul. Piotrkowskiej 8 (Stanisławskiego) a później Długiej. Jego ojciec prowadził od 1908 r. zakład szewski w Łowiczu.

Wykształcenie

Praca

Tablica poświęcona Małuszyńskiego, umieszczona w kościele pijarskim w Łowiczu. (fot. K. Piotrkiewicz)

W latach 1927 – 39 pracował w Centralnej Bibliotece Wojskowej w Warszawie, jako kierownik działu kartograficznego. W latach 1928 - 1931 zajmował się inwentaryzowaniem zbiorów Biblioteki Rapperswilskiej i związku z tym ogłosił komunikat: Zbiór kartograficzny Biblioteki Rapperswilskiej. Prowadził również zajęcia z zakresu kartografii i bibliografii na kursach organizowanych na CBW.

II wojna światowa

W 1934 roku zamieszkał w podwarszawskich Włochach. Podczas okupacji pracował w Bibliotece Ordynacji Krasińskich, która stanowiła II Oddział „Staatsbibliothek Warschau”. Zinwentaryzował i skatalogował wówczas zbiory kartograficzne trzech bibliotek: Biblioteki Narodowej, Uniwersyteckiej i Krasińskich. Wyniki jego pracy spalili Niemcy po upadkupowstania warszawskiego. Był żołnierzem ZWZ-AK. Został aresztowany we Włochach 4 września 1944 r. trafił do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu a następnie do Flossenburga, gdzie zmarł 23 listopada 1944.

Dorobek naukowy

Rozprawa pt. Próba analizy bitwy pod Płowcami, wydana w Przeglądzie Historyczno - Wojskowym w 1929 r. otrzymała nagrodę Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Oprócz historii średniowiecznej zainteresowaniem Małuszyńskiego cieszyły również dzieje Łowicza. W latach 1933-1936 na łamach Życia Łowickiego oraz miesięcznika Ziemia opublikował szereg artykułów o tematyce łowickiej, popartych solidną bazą źródłową.

Wybrane publikacje

  • 1. Najstarszy plan Łowicza, [w:] Życie Gromadzkie, Dodatek literacko – naukowy, nr 7/ 1933,
  • 2. Łowicz w wiekach średnich, Łowicz 1934,
  • 3. Handel Łowicza w XVI w., [w:] Życie Gromadzkie, nr 46 – 51/ 1935,
  • 4. Najstarszy kronikarz łowicki, [w:] Ziemia, R. XXVI, nr 7-8/ 1936, s. 187 – 188.
  • 5. Cebrowski Andrzej Kazimierz, Roczniki miasta Łowicza pisane w latach 1648 – 1659 (Małuszyński przełożył z łaciny, opatrzył wstępem i uwagami.)

Źródła

  • 1. Birkenmajer Aleksandra, Małuszyński Marian, [w:] Słownik Pracowników Książki Polskiej, pod red. I. Treichel, Warszawa – Łódź 1972, s. 560 – 561.
  • 2. Gumiński Tadeusz, Maturzyści i maturzystki gimnazjów oraz liceów łowickich. Straty wojenne 1939 - 1945, Łowicz 1980.
  • 3. Gumiński Tadeusz, Wstęp, [w:] M. Małuszyński, Handel miasta Łowicza w XVI wieku, Łowicz 1983, s. 1.
  • 4. Wegner Jan, Małuszyński Marian ( 1903 - 1944 ), historyk, kartograf, bibliotekarz, [w:] PSB, Wrocław 1974.
  • 5. Z dziejów średnich szkół ogólnokształcących i koła wychowanków w Łowiczu, wyd. przez Koło Wychowanków i Wychowanek Szkół Średnich Ogólnokształcących w Łowiczu, Łowicz 2000, s. 147. ISBN 83-914354-0-7.
Osobiste