Międzyszkolny Ogród Przyrodniczy

Z Nowy Łowiczanin

Wygląd parku w 1936 r. (Oryginał zdjęcia znajduje się w Archiwum Państwowym m.st Warszawy Oddział w Łowiczu.)

Międzyszkolny Ogród Przyrodniczy – uroczyście otwarty w 1936 r. na tzw. Placu Bratkowickim w Łowiczu z inicjatywy profesora Seminarium Nauczycielskiego Władysława Stanio. Obecnie park im. Adama Mickiewicza.

Spis treści

Historia

Międzyszkolny Ogród Przyrodniczy - widok od strony alpinarium.

W miejscu gdzie postanowiono założyć ogród znajdowało się wcześniej wysypisko śmieci, obok zaś nowopowstała Szkoła Powszechna nr 2 im. Ignacego Mościckiego. Założenie ogrodu było pomysłem profesora łowickiego Seminarium Nauczycielskiego, przyrodnika pasjonaty Władysława Stanio. 12 kwietnia 1932 r. przedstawił on projekt ogrodu Radzie Miasta. Realizacją miała się zająć specjalnie powołana Sekcja Założenia Ogrodu Botanicznego. Planowano ogród z uprawami zagonkowymi uczniów, poletkami doświadczalnymi, z zegarem słonecznym i kwiatowym pośrodku, arboretum i alpinarium oraz innymi działami roślin, drzew i krzewów. Miał on służyć pokazom i doświadczeniom młodzieży wszystkich szkół powszechnych i średnich Łowicza.

Ostateczny plan ogrodu opracował Wacław Zaykowski, działacz Towarzystwa Ogrodniczego w Warszawie – twórca ogrodu SGGW w Skierniewicach. Według jego planu ogród miał być podzielony na kilka działów botanicznych – arboretum zlokalizowane na obrzeżu, dział roślin ozdobnych, który miał zajmować centralny i wschodni fragment ogrodu, alpinarium położone w środkowo – zachodniej części parku, zamykającej od strony zachodniej oś założenia wschód – zachód.

Widok na aleję główną od strony SP nr 2.

Prace pod przyszły ogród rozpoczęły się wiosną 1932 r. i niemal w całości wykonane zostały przez uczniów szkół łowickich pod kierunkiem Władysława Stanio. Zamiar utworzenia ogrodu botanicznego urzeczywistnił się jednak tylko w formie rozplanowania wnętrza. Drzewa i krzewy posadzono w skromnym wyborze. Pochodziły one z własnej szkółki doświadczalnej Władysława Stanio. Cześć zaś przysłali bezpłatnie hodowcy z Płocka, Krakowa i Podzamcza. Dział roślin zielonych pominięto.

Otwarcie

Otwarcie Międzyszkolnego Ogrodu Przyrodniczego na Bratkowicach w 1936 r. (Oryginał zdjęcia znajduje się w Archiwum Państwowym m.st Warszawy Oddział w Łowiczu.)

Oficjalne otwarcie Międzyszkolnego Ogrodu Przyrodniczego nastąpiło w obecności władz państwowych, samorządowych i wojskowych (wojewoda warszawski P. Godlewski, płk. M. Krudowski, burmistrz Łowicza J. Myśliwiec) 7 czerwca 1936 r. Było ono częścią odbywających się wtedy obchodów 800 - lecia Łowicza.

Najważniejsze elementy przyrody

Do najliczniej występujących w parku drzew należą: klon pospolity, klon jawor, brzoza brodawkowata, jesion wyniosły, lipa drobnolistna i szerokolistna oraz dąb szypułkowy. Część Północna parku obfituje w samosiewy wiązu polnego (Ulmus carpinifolia).

Z pewnością bardzo oryginalnym drzewem, o egzotycznym wyglądzie jest glediczja trójcierniowa (Gleditsia triacanthos). Ma ona prosty, wysoki pień i luźną, ażurową, stosunkowo szeroką koronę oraz drobne listki przypominające akację. Równie ciekawe są klon srebrzysty pochodzący z Ameryki Północnej oraz jarząb szwedzki pochodzący ze Skandynawii.

W parku prawie nie ma przedstawicieli nagonasiennych, występuje tylko jeden okaz modrzewia europejskiego. Park jest bardzo ubogi w krzewy. Tylko w jego centralnej części znajduje się skupina krzewów: bzu czarnego, klonu jesionolistnego w formie krzewiastej, ligustru pospolitego, leszczyny pospolitej. Głóg jednoszyjkowy w formie żywopłotu odgradza park od strony ulicy Żabiej i częściowo Mickiewicza.

Prace przy ogrodzie niemal w całości zostały wykonane przez uczniów łowickich szkół.

Obecnie (Park im. A. Mickiewicza)

Obecnie park posiada układ symetryczny oparty na dwóch osiach: oś północ – południe, która stanowi przedłużenie wejścia do budynku szkolnego Szkoły Podstawowej nr 2 im. A. Mickiewicza. Oś wschód – zachód, która jest prostopadła do wyżej wymienionej i dzieli skwer na dwie równe części. Na obwodzie założenia parkowego istnieje zatarty ciąg spacerowy w kształcie koła, połączony prostopadłymi i równoległymi alejkami.

Przez park w kierunku wschód – zachód biegnie ciąg pieszy łączący ulicę Bonifraterską z ulicą Żabią. Ta aleja – skrót łączący osiedla mieszkaniowe – wyłożona jest płytami chodnikowymi. Powstałe alejki mają powierzchnię żwirową.

Cały teren parku jest równinny z lekkim pochyleniem w kierunku zachodnim. Kompozycja przestrzenna nasadzeń jest całkowicie przypadkowa.

Większość dawnego terenu parku zajęły zabudowania domów jednorodzinnych wzdłuż ulicy Długiej i Bonifraterskiej. Za parkiem, od strony zachodniej, usytuowany jest trójkątny plac, przypuszczalnie miejsce targów na trzodę chlewną, które odbywały się przed bramą miejską na ul. Żabiej. Obecnie usytuowana jest tam kapliczka św. Rocha z 1852 r. ufundowana przez mieszkańców Bratkowic.

Park jest objęty ochroną konserwatorską.

Ciekawostki

Opracowania

  • Wojtylak Marek, Pamiętajcie o ogrodach..., [w:] Szkice łowickie, Łowicz 2006, s. 39 – 43. ISBN 83-911735-2-6.
  • Park Mickiewicza w Łowiczu, oprac. zbiorowe, [w:] Wędrownik. Kwartalnik Krajoznawczy RPK PTTK w Łodzi, Rok LI, nr IV (394) 2007, s. 45 – 47. ISSN 1425-1388.

autor: Katarzyna Piotrkiewicz


Osobiste