Wieteska Józef

Z Nowy Łowiczanin

ks. prałat Józef Wieteska (fot. ze zbiorów NŁ)

Ks. Józef Wieteska (ur. 14 lutego 1899 r. w Regnowie – zm. 17 listopada 1991 r. w Warszawie) prałat prepozyt Prymasowskiej Kapituły Łowickiej.

Spis treści

Młodość

Jego rodzice to Stanisława z domu Białek i Jan Wieteska – ogrodnik. Jeszcze w okresie jego dzieciństwa rodzice przenieśli się do Ossy koło Rawy Mazowieckiej. Pierwsze wykształcenie otrzymał w domu a następnie w Rosyjskiej Państwowej Szkole w Tomaszowie Mazowieckim. W okresie I wojny światowej uczęszczał do seminarium w Warszawie. Jako kleryk w asystach w katedrze był świadkiem zaprzysiężenia Rady Regencyjnej i innych uroczystości związanych z odzyskaniem niepodległości.

Kapłaństwo

Święcenia kapłańskie otrzymał 14 sierpnia 1921 r. z rąk biskupa Stanisława Galla. 15 sierpnia odprawił mszę prymicyjną w swojej rodzinnej parafii w Babsku. Pierwszą pracę duszpasterską podjął jako wikariusz w Grodzisku Mazowieckim i w trzech parafiach w Warszawie. Z wikariatu parafii św. Andrzeja 2 stycznia 1928 r. otrzymał nominację na proboszcza w Bielawach. W 1937 r. został przeniesiony do parafii w Kompinie, gdzie posługę sprawował przez 20 lat. W 1956 r. prymas kardynał Stefan Wyszyński przeniósł go do parafii św. Jakuba w Skierniewicach i mianował dziekanem. W 1962 r. objął rolę gospodarza parafii kolegiackiej w Łowiczu, którą pełnił do czasu przejścia na emeryturę w 1982r.

Działalność

Oprócz działalności duszpasterskiej, ks. Wieteska zajmował się, dość aktywnie, działalnością remontowo – budowlaną obiektów sakralnych. Już w pierwszej parafii w Bielawach podjął się przeprowadzenia gruntownego remontu średniowiecznego kościoła. Odtworzone tam zostały gotyckie sklepienia wg projektu prof. Jerzego Raczyńskiego. Zofia Bodouin de Courtenay ozdobiła kościół polichromią. Okres II wojny światowej ks. Wieteska spędził w Kompine, gdzie podczas bombardowań znacząco uległ zniszczeniu kościół. Dach i wieże kościoła zostały spalone, a plebania i budynki gospodarcze uszkodzone. Jeszcze w trakcie wojny, zimą 1939/1940 zgromadził odpowiednie materiały i odbudował kościół. W Skierniewicach wyremontował świątynie św. Jakuba oraz św. Stanisława. W pierwszym z nich wymieniał posadzkę, robił ogrzewanie, elewację zewnętrzną, a także zamontował dzwony. Jednego z nich był nawet fundatorem. W kościele kolegiackim w Łowiczu z inicjatywy księdza Wieteski dokonano wielkich remontów. Wewnątrz zainstalowano ogrzewanie oraz założono posadzkę marmurową. Dokonano również pozłacania ołtarzy, konserwowania renesansowego pomnika Śleszyńskich oraz wielu obrazów i portretów. Z zewnątrz kościół był malowany dwukrotnie, a dach pokryto miedzianą blachą. Staraniem ks. Wieteski w 1965 r. wyremontowano kościółek św. Leonarda, który w 1966 r. został oddany do użytku "dla uczczenia 1000 - lecia Chrztu Polski".

Twórczość

Ks. Józef Wieteska miał ukończone studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Swoją pasję historyczną realizował poprzez wydawanie dzieł, szczególnie dotyczących Łowicza i regionu łowickiego. Opracował m.in. monografie dotyczące podłowickich parafii: Bielaw, Kompiny, Nieborowa i Bolimowa. Wybrane dzieła:

  • Jan Lipski fundator kaplicy Najświętszego Sakramentu w Kolegiacie Łowickiej i budowa ołtarza, Łowicz 1984,
  • Katalog prałatów i kanoników Prymasowskiej kapituły Łowickiej od 1433 do 1970 r., Warszawa 1971,
  • Łowicz w latach konfederacji barskiej, Warszawa 1985
  • Prymas Adam Komorowski fundacje w Łowiczu i pogrzeb. Tytuł Księstwa Łowickiego, Warszawa 1985.
  • Prymas Jan Wężyk: (1575 – 1638), Warszawa 1988,
  • Rządy pruskie w Łowiczu w latach 1794 – 1806 i kasata klasztoru Bernardynów w kronice o Rafała Morowicza, Łowicz 1984,
  • Szkice do dziejów Archidiecezji Warszawskiej, Rzym 1966,
  • Wielki ołtarz Kolegiaty Łowickiej XVII i XVIII w., Łowicz 1986,
  • Z dziejów drukarni prymasowskiej w Łowiczu, Wiadomości Archidiecezjalne Warszawskie, 1952,
  • Z dziejów Domu XX Emerytów, Wiadomości Archidiecezjalne Warszawskie, 1951.

U kresu życia

Ostatnie lata życia spędził w domu kapłana seniora w Warszawie. Wyprowadzając się z Łowicza, przekazał większość księgozbioru bibliotece kapituły. Meble porozdawał rodzinie. Pozostawił sobie jedynie niezbędne sprzęty i książki i spokojnie czekał na śmierć. Zmarł 17 listopada 1991 r. w Domu Księży Emerytów w Warszawie. Przeżył 92 lata, w kapłaństwie 70 lat. Jeszcze 15 sierpnia 1991 r. odprawił w Babsku mszę jubileuszową z okazji 70-lecia kapłaństwa, w tym samym miejscu gdzie prymicje. 18 listopada ciało zmarłego przewiezione zostało do Kolegiaty Łowickiej, gdzie nabożeństwo odprawił ks. bp Józef Zawitkowski. Kolejnego dnia ciało przewieziono do kościoła w Kompinie, gdzie współkoncelebrował mszę ks. bp Władysław Miziołek. Jego ciało spoczęło w grobie obok matki na cmentarzu w Kompinie.

Źródła:

  • Napiórkowska Agnieszka, Ot, życie księdza, [w:] Gość Łowicki, nr 26/2010, s. 8.
  • Skiełczyński Zbigniew, Podejrzliwie patrzył na wszelkie nowości... Św. pamięci ksiądz Józef Wieteska, [w:] Nowy Łowiczanin, nr 21/1991, s. 6.
Osobiste