Wysocki Wiesław Jan

Z Nowy Łowiczanin

Wiesław Jan Wysocki

Wiesław Jan Wysocki (ur. 18 czerwca 1950 w Łowiczu) - historyk, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki, działacz społeczny i antykomunistyczny. Łowiczanin Roku 2011. Honorowy Obywatel Łowicza.

Spis treści

Pochodzenie

Z dziadkami – Janem (z prawej) i Pelagią, wujem Stefanem i kuzynką Wandą. Fotografia z roku ok. 1955 (fot. z archiwum prywatnego Wiesława J. Wysockiego)

Ród pieczętujący się herbem Leliwa wywodzi się spod Lwowa. Po kądzieli jego dziadek ze strony matki, Jan Kolaszewski pochodził z Kujaw, gdzie zaangażował się w działalność Polskiej Organizacji Wojskowej, później był żołnierzem Wojska Polskiego w 1920 i 1939 r. Po 1920 r. trafi do Łowicza. Mama, Alina Kolaszewska, wyszła za mąż za pochodzącego z Łodzi Zdzisława Wysockiego. Ojciec był aktywnym działaczem wojennej i powojennej konspiracji, w związku z czym przebywał w obozie koncentracyjnym i stalinowskich kazamatach. Pod koniec lat 50-tych Alina Wysocka z synem przeniosła się na Wybrzeże.

Wykształcenie

11 kwietnia 2003 r. Wiesław Jan Wysocki otrzymał profesurę zwyczajną. (fot. z archiwum prywatnego Wiesława J. Wysockiego)
  • Szkoła Podstawowa nr 1 w Łowiczu (1 klasa), kontynuował w Gdańsku;
  • VI Liceum Ogólnokształcące im. Obrońców Helu w Gdańsku;
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Gdańsku (3 lata);
  • Katolicki Uniwersytet Lubelski, Wydział Teologiczny - Historia Kościoła ukończona w 1974 r.;
  • Uniwersytet Łódzki, polonistyka ukończona w 1978 r.;
  • Akademia Teologii Katolickiej, praca doktorska obroniona w 1981 r.;
  • Akademia Teologii Katolickiej, habilitacja - 1994 r.;
  • 11 kwietnia 2003 r. otrzymał profesurę zwyczajną.

W 1989 r. Wiesław Wysocki przebywał na trzymiesięcznym stypendium naukowym w Instytucie Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku.

Praca zawodowa

Na audiencji u Jana Pawła II w roku 1993 (fot. z archiwum prywatnego Wiesława J. Wysockiego)

Po uzyskaniu magisterium z polonistyki dostał pracę w łódzkim oddziale Słowa Powszechnego, dziennika katolików, wydawanego przez podporządkowane władzy Stowarzyszenie PAX. Była to wówczas jedyna gazeta codzienna niewydawana przez aparat partyjny. Ze Słowa Powszechnego był korespondentem w Łowiczu. W latach 1981-1989 uczył języka polskiego w Niższym Seminarium Duchownym w Niepokalanowie. W 1983 r. otrzymał propozycję objęcia stanowiska kierownika łowickiego archiwum, działającego wówczas, jako oddział wojewódzkiego archiwum z siedzibą w Żyrardowie. Pracował tam jedynie przez miesiąc. Został zwolniony z powodu swojej działalności antykomunistycznej. W latach 1984-1985 prowadził wykłady w Seminarium oo. pijarów oraz uczestniczył w pracach badawczych Archiwum Wschodniego (Ośrodek KARTA).

W 1990 r., jako pracownikowi Urzędu Rady Ministrów, powierzona została mu funkcja sekretarza generalnego Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Pełnił ją przez pół roku, podejmując prace nad przywróceniem lwowskiego Cmentarza Orląt. Następnie został redaktorem naczelnym pisma WP "Żołnierz Polski". W latach 1992-1994 w Urzędzie ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych był doradcą ministra i wiceministrem. Od 1994 pracował w Ministerstwie Obrony Narodowej. Do marca 1999 r. pracował w Ordynariacie Polowym WP na stanowisku dyrektora tamtejszego archiwum i muzeum, następnie w Departamencie Społeczno-Wychowawczym (obecnie Departament Wychowania i Promocji Obronności).

Z żoną Dorotą i kotem Agentem w domu w Łowiczu. (fot. Wojciech Waligórski).

W latach 1995-1996 wykładał historię najnowszą w Wyższej Szkole Służby Społecznej w Suwałkach. Od 1997 r. jest pracownikiem naukowym ATK, dziś Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Kieruje katedrą historii najnowszej. Pełnił funkcję prodziekana i dziekana Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych. W latach 2007-2012 był członkiem senatu UKSW.

W latach 2000-2010 był prezesem Fundacji Poległym i Pomordowanym na Wschodzie, która corocznie 17 września organizuje centralne uroczystości przy pomniku Poległym i Pomordowanym na Wschodzie w Warszawie oraz przewodniczył przez dziewięć edycji Olimpiadzie Losy Polaków na Wschodzie po 17 września 1939 r. Jest też przewodniczącym Rady Fundacji Żołnierze Wyklęci. Do niedawna pozostawał przewodniczącym Rady Muzealnej Muzeum Wojska Polskiego i Rady Muzeum Niepodległości w Warszawie, aktualnie przewodniczy Komisji Historycznej i Pamięci Narodowej przy ZG ŚZŻAK i Radzie Programowej „Biuletynu Informacyjnego” ŚZŻAK. Jest członkiem Rady Muzeum Ordynariatu Polowego WP (filia Muzeum m.st. Warszawy) i w poprzedniej kadencji Muzeum w Łowiczu. Jest członkiem władz Światowej Rady Badań nad Polonią i wiceprezesem Towarzystwa Naukowego im. Stanisława ze Skalbimierza.

Przez Prezydenta Lecha Kaczyńskiego był powołany do Rady ds. Kombatantów przy Prezydencie RP.

Działalność antykomunistyczna

Boże Ciało w Łowiczu w roku 1982, w czasie stanu wojennego. Był jednym z tych, dzięki którym ołtarz przy muzeum wyglądał tak właśnie. (fot. z archiwum prywatnego Wiesława J. Wysockiego).

Wiesław Wysocki już w czasie pierwszej pracy w Łodzi zaangażował się w działalność antykomunistyczną. Tam związał się ze środowiskiem łódzkich opozycjonistów i przez Benedykta Czumę trafił do Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Wówczas uczestniczył w druku i kolportażu podziemnego czasopisma Opinia. Przez to, że w Stowarzyszeniu PAX związał się z grupą kontestatorów, wśród których był m.in. Romuald Szeremietiew, utracił pracę w Słowie Powszechnym. W 1978 r. sygnował list do E. Gierka w sprawie katolickich stowarzyszeń akademickich. Związał się również z Konfederacją Polski Niepodległej, Klubem Politycznym Wolność i Solidarność, Klubami Służby Niepodległości, Stowarzyszeniem Opieki nad Więźniami Patronat. Współpracował również z prof. Jerzym Łojkiem, kierującym Pracownią Historii Najnowszej w Ośrodku Badań Społecznych Regionu Mazowsze NSZZ Solidarność.

W sierpniu 1980 r. znalazł się przy bramie Stoczni Gdańskiej. Dzięki legitymacji Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich znalazł się wśród strajkujących stoczniowców i mógł za pomocą aparatu uwiecznić momenty z tamtych wydarzeń. Filmy zanosił do ks. Henryka Jankowskiego, a ten z kolei przekazywał je do siedziby Episkopatu Polski. Na strajku był do ostatniego dnia. Zdjęcia, które zachował dla siebie, przekazał niedawno do łowickiego archiwum. Współpracował z komitetami zajmującymi się rewaloryzacją Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie w 1990 r. oraz budową warszawskiego Pomnika Ofiar Agresji Sowieckiej 17 IX 1939 Pomnika Poległym i Pomordowanym na Wschodzie.

W Łowiczu

Wiesław Wysocki jako dziekan Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych UKSW wmurowuje kamień węgielny pod nowy budynek wydziału, rok 2007 (fot. z archiwum prywatnego Wiesława J. Wysockiego).

W Łowiczu współtworzył Klub Inteligencji Katolickiej. W 1986 r. współorganizował poświęcenie sztandaru „S” im. ks. Jerzego Popiełuszki. Brał udział w organizacji takich przedsięwzięć jak: wmurowanie tablicy katyńskiej w kościele oo. pijarów w Łowiczu i odbudowa pomnika Józefa Piłsudskiego i żołnierzy 10 pp w Łowiczu. W 1986 r. wydał broszurę o historii pomnika Synom Ziemi Łowickiej Bojownikom o Niepodległość, odtworzonym wówczas na Starym Rynku w Łowiczu.

Od 1989 do 1990 r. przewodniczył miejskiemu Komitetowi Obywatelskiemu „Solidarność” w Łowiczu. Jego inicjatywą było założenie na terenie Łowicza lokalnej gazety - Nowy Łowiczanin. Pierwszym redaktorem pisma został Zdzisław Mazurkiewicz, ale Wysocki napisał pierwszy artykuł, w którym określał, że linią gazety będzie patrzenie na ręce władzy samorządowej. Kilkakrotnie zatrzymywany i przesłuchiwany przez organy bezpieczeństwa. Od Instytutu Pamięci Narodowej uzyskał status osoby pokrzywdzonej.

Badania i publikacje

Profesor inspirował powstanie Stowarzyszenia Historycznego im. 10 Pułku Piechoty w Łowiczu. Jego członkowie gratulują mu uzyskania tytułu Łowiczanina Roku. (fot. Tomasz Bartos).

Profesor Wiesław Jan Wysocki zajmuje się edycją źródeł do okresu II Rzeczypospolitej, dziejami duszpasterstwa wojskowego, historią wojskowości, biografistyką, leksykografią, regionalizmem oraz przejawami życia społecznego w sytuacjach granicznych w czasach totalitaryzmu

Ważniejsze książki autorskie

  • Rotmistrz Witold Pilecki, [w "drugim obiegu"] Wydawnictwo Polskie, Warszawa 1986, ss.16.
  • Rotmistrz Pilecki 1901-1948, WOW Gryf i OW Pomost, Warszawa 1994, ss. 272.
  • Cień Zawiszy. Ostatnie lata marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza, [w "drugim obiegu"] Wyd. "Antyk", bmw 1986, ss. 66; wyd. 2, Wyd. "Antyk", Warszawa 1991, ss. 132.
  • Edward Śmigły-Rydz, malarz i poeta, OW Rytm 1997, ss. 144.
  • Bóg na nieludzkiej ziemi. Życie religijne w hitlerowskich obozach koncentracyjnych (Oświęcim - Majdanek - Stutthof), IW Pax, Warszawa 1982, ss. 236; wyd. 2, Warszawa 1999, ss. 306.
  • August Emil Fieldorf Wyd. DiG, Warszawa 2000, ss. 130.
  • Witold Pilecki “Serafiński”, Wyd. DiG, Warszawa 2000, ss. ok. 126.
  • [wraz z Wiktorem K. Cyganem], W służbie Bogu i Ojczyźnie. Służba duszpasterska w polskich formacjach wojskowych 1914-1918, Mińsk Mazowiecki-Warszawa 2012

Publikacje związane z Łowiczem

  • Niedoszły rokosz łowicki 1672-1673 (Sobieskiego związki z Łowiczem), Mazowiecki Ośrodek Badań Naukowych MTK im. S. Herbsta, Łowicz 1984, ss. 14.
  • Collegium lovicense (szkice z dziejów pijarów w Łowiczu), praca zbiorowa pod red. Wiesława Jana Wysockiego, Mazowiecki Ośrodek Badań Naukowych MTK im. S. Herbsta, Łowicz 1985, ss. 34.
  • Pomnik Synom Ziemi Łowickiej Bojownikom o Niepodległość, Towarzystwo Przyjaciół Łowicza i Ziemi Łowickiej, Łowicz 1986, ss. 28.
  • Starzyńscy w Łowiczu (studium z dziejów oświaty łowickiej w dobie strajku szkolnego), Łowickie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Łowicz 1993, ss. 76.
  • Działalność Biblioteki Związku Katolickiego w Chruślinie w latach 1907-1912 (Przyczynek do dziejów czytelnictwa ludowego), Oficyna Wydawnicza „Nowy Łowiczanin”, Łowicz 1993, ss. 68.
  • 10 Pułk Piechoty 1918-1939, OW Volumen i DW Bellona, Warszawa 1997, ss. 200.
  • Leksykon prasy łowickiej, Stowarzyszenie Szarych Szeregów i Państwowe Archiwum m. st. Warszawy Oddział w Łowiczu, Łowicz 1998, ss. 210.
  • 10 Pułk Piechoty w kampanii wrześniowej, Łowicz 2009.

Kilkaset artykułów naukowych i szkiców publicystycznych oraz haseł do „Encyklopedii Powstania Warszawskiego” i „Encyklopedii Katolickiej.

Członkostwo

  • Towarzystwo im. Stanisława ze Skarbimierza;
  • Rada do Badań nad Polonią;
  • Polskie Towarzystwo Historyczne;
  • Łowickie Towarzystwo Przyjaciół Nauk;
  • Polski Komitet „Norymberga II”;
  • Instytut im. gen. Stefana „Grota” Roweckiego;
  • Podlaskie Towarzystwo Kulturalno-Naukowe;
  • Fundacja „Żołnierze Wyklęci”.

Nagrody i odznaczenia

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski;
  • Krzyż Wielki z Gwiazdą i Komandoria Orderu Św. Stanisława;
  • Krzyż Św. Wiktorii Pro Ecclesiae Lovicensis
  • Krzyż „Milito pro Christo”
  • Krzyż Wolności i Solidarności,
  • Krzyż Zasługi (Złoty i Srebrny);
  • Krzyż Honoru Związku Legionistów Polskich;
  • Krzyż Zasługi Związku Piłsudczyków;
  • Krzyż Solidarności Polskich Kombatantów;
  • Krzyż Pamiątkowy 3 Dywizji Strzelców Karpackich;
  • Krzyż “Zasłużony dla ZKRPiWP”;
  • Krzyż Sybiraków;
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej;
  • Medal Społecznej Fundacji Narodu Polskiego „Polonia mater nostra est”
  • Medal Dziedzictwa Kresów wschodnich;
  • Złoty Medal “Zasłużony dla obronności”;
  • Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej;
  • Medal Pamięci Ofiar Katynia;
  • Medal Katyński;
  • Medal „Pro Memoria”;
  • odznaki resortowe, pamiątkowe i kombatanckie

- medale pamiątkowe od władz Izraela i prezydenta Węgier.

W 2009 r. z rąk Prezydenta RP Ryszarda Kaczorowskiego - od ministra Obrony Narodowej medal i tytuł Kustosza Tradycji, Chwały i Sławy Oręża Polskiego.

Uhonorowany dwukrotnie Nagrodą Pokojową im. M. Kolbego i R. Schneidera (1980 i 1982), nagrodą literacką E. Mossmaiera z NRF (1987), nagrodą Varsaviana (2002) oraz nagrodą im. Jerzego Ślaskiego (nadaną w 2009 r. przez ŚZŻAK i Uds.KiOR).

Varia

  • Według oświadczenia Klubu Jagiellońskiego im. św. Kazimierza (USA) prof. Wiesław Jan Wysocki został wymieniony wśród najbardziej wyróżniających sie historyków ostatniego 20-lecia, zajmujących się dziejami najnowszymi.
  • Wiesław Wysocki został uhonorowany tytułem Łowiczanin Roku 2011.
  • Jest honorowym i rzeczywistym członkiem ŚZZŻAK oraz honorowym obywatelem m. Łowicza (2007 r.) i Sejn (2010 r.).
  • W 1991 r. z ramienia partii Centrum kandydował w wyborach parlamentarnych, bez rezultatu.

Źródła

  • Informacje uzyskane od Wiesława Jana Wysockiego
  • Słownik biograficzny pracowników naukowo-dydaktycznych Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Warszawa 2012, s. 222-226.
  • Waligórski Wojciech, Profesor, który się swego miasta nie wstydzi, [w:] Nowy Łowiczanin, nr 1/2012, s. 10-12.
Osobiste