Świątkowski Henryk

Z Nowy Łowiczanin

(Różnice między wersjami)
 
(Nie pokazano 35 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 1: Linia 1:
 +
[[Plik:HSw.jpg|thumb|left|250px|Henryk Świątkowski (fot. pochodzi z książki ''Gdy Polak w Polaku jest orzeł...” rzecz o sławnych Łowiczanach'', wyd. przez UM w Łowiczu.)]]
[[Kategoria:Nauczyciele]][[Kategoria:Społecznicy]][[Kategoria:Postacie historyczne]]
[[Kategoria:Nauczyciele]][[Kategoria:Społecznicy]][[Kategoria:Postacie historyczne]]
'''Henryk Świątkowski''' (ur. w 1909 r. ur. w [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złakowie Kościelnym] [http://pl.wikipedia.org/wiki/Gmina_Zduny_(powiat_%C5%82owicki) gm. Zduny]; zm. w 1999 r.) - etnograf, muzealnik, działacz społeczny.
'''Henryk Świątkowski''' (ur. w 1909 r. ur. w [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złakowie Kościelnym] [http://pl.wikipedia.org/wiki/Gmina_Zduny_(powiat_%C5%82owicki) gm. Zduny]; zm. w 1999 r.) - etnograf, muzealnik, działacz społeczny.
-
[[Plik:Świątkowscy.jpg|thumb|right|250px|Henryk i Anna Świątkowscy]]
+
 
== Życiorys ==
== Życiorys ==
-
 
=== Lata młodości ===
=== Lata młodości ===
-
Pan Henryk Świątkowski urodził się w [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złakowie Kościelnym] pod [http://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81owicz Łowiczem]. Nie była to zbyt zamożna wieś, jednak wyróżniała się pod względem przywiązania do folkloru przez lokalną społeczność. Chaty były bogato zdobione wycinankami, papierowymi kwiatami, wielobarwnymi tkaninami, rzeźbami etc. Stroje Złakowian stanowiły kanon łowickiego stroju ludowego. W tej atmosferze lata młodzieńcze przeżył Henryk Świątkowski.
+
Henryk Świątkowski urodził się w 1909 roku w [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złakowie Kościelnym], gdzie, pośród typowego łowickiego folkloru spędził dzieciństwo. Tam również ukończył szkołę powszechną.
-
Od najmłodszych lat interesował się fotografią. Mając kilka lub kilkanaście lat skonstruował [http://pl.wikipedia.org/wiki/Camera_obscura camerę obscurę], czyli aparat do zdjęć otworkowych, czym wzbudził na wsi wielkie zainteresowanie i podziw. Fotografował ludzi, domy, pola, pejzaże [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złakowa Kościelnego] i okolic.
+
Od najmłodszych lat interesował się fotografią. Sam skonstruował camerę obscurę, za pomocą której fotografował głównie ludzi, domy, pola i pejzaże [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złakowa Kościelnego] i okolic.
-
Henryk Świątkowski bardzo chciał iść do szkoły. Jego mama, mimo sprzeciwu księdza proboszcza, który chciał chronić młodego Henryka przed komunizmem, posłała go do Szkoły Powszechnej w Złakowie, którą skończył w 1924 roku, na czym jego ówczesna edukacja się zatrzymała.
+
W latach 1929 - 1930 był członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej w Złakowie Kościelnym.
-
W latach 1929 - 1930 był członkiem [[Ochotniczej Straży Pożarnej w Złakowie Kościelnym]]. W tamtych czasach należenie do OSP było czymś w rodzaju inicjacji społecznej dla młodego chłopa złakowskiego, ponadto ciągle żywa pamięć po pożarze, który miał miejsce w czasie pierwszej wojny światowej, sprawiała, że każdy zdrowy mężczyzna ze wsi musiał należeć do OSP.
+
Ożywienie gospodarcze z lat dwudziestych XX wieku dotknęło także [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złaków Kościelny]. Powstało tam jedyne w powiecie parafialne kółko rolnicze, spółdzielnia mleczarska oraz z inicjatywy Warszawskiego Towarzystwa Poparcia Kultury Ludowej założono pierwsze w Polce [[Ognisko Kultury, Sztuki i Przemysłu Ludowego w Złakowie Kościelnym|Ognisko Kultury, Sztuki i Przemysłu Ludowego]]. Otwarcia Ogniska dokonał 30 maja 1930 roku prezydent [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ignacy_Mo%C5%9Bcicki Ignacy Mościcki]. Jednym z organizatorów owego ogniska była etnograf [[Jadwiga Chełmińska]]. Kierowała pracami tkaczek, hafciarek i wycinarek, zorganizowała niedzielny uniwersytet ludowy, a w pracach świetlicowych pomagał jej Henryk Świątkowski. Razem opisywali obrzędy ludowe, spisywali towarzyszące im przyśpiewki, które potem wydał muzykolog Jerzy Olszewski. W maju 1930 roku przyjechał do Złakowa fotografik Henryk Poddębski, który robił zdjęcia inscenizacji Wesela Łowickiego. Wystawiał je zespół muzyczny Ogniska Księżackiego z Henrykiem Świątkowskim w roli Pana Młodego.
-
 
+
-
Ożywienie gospodarcze, które nastąpiło w latach dwudziestych XX wieku, dotknęło również [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złaków Kościelny]. Powstało tam jedyne w powiecie parafialne kółko rolnicze, spółdzielnia mleczarska oraz z inicjatywy Warszawskiego Towarzystwa Popierania Kultury Ludowej założono pierwsze w Polsce [[Ognisko Kultury, Sztuki i Przemysłu Ludowego w Złakowie Kościelnym]]. Otwarcia Ogniska dokonał 30 maja 1930 roku sam prezydent [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ignacy_Mo%C5%9Bcicki Ignacy Mościcki]. Jednym z organizatorów owego Ogniska była młoda etnograf [[Jadwiga Chełmińska]]. Kierowała pracami tkaczek, hafciarek i wycinarek, zorganizowała niedzielny uniwersytet ludowy, a w pracach świetlicowych pomagał jej Henryk Świątkowski. Razem opisywali również obrzędy ludowe, spisywali towarzyszące im przyśpiewki, które potem wydał kuzyn Chełmińskiej, znany muzykolog, Jerzy Olszewski. W maju 1930 do Złakowa przyjechał słynny fotografik Henryk Poddębski, który robił zdjęcia inscenizacji Wesela Łowickiego. Wystawiał je zespół muzyczny [[Ognisko Kultury, Sztuki i Przemysłu Ludowego w Złakowie Kościelnym|Ogniska Księżackiego]], a w rolę Pana Młodego wcielił się Henryk Świątkowski.
+
=== Dalsza edukacja ===
=== Dalsza edukacja ===
-
Prawdopodobnie za namową [[Jadwiga Chełmińska|Jadwigi Chełmińskiej]], Henryk poczynił swoje pierwsze próby literackie, a jego wiersze o tematyce wiejskiej zaczęły ukazywać się w prasie. Pani Jadwiga zmotywowała go również do kontynuowania nauki. Wraz z zakończeniem działalności Ogniska w 1932 pani Jadwiga wyjechała do Warszawy, a Henryk Świątkowski do Łodzi, aby rozpocząć naukę w Wieczorowym Gimnazjum dla dorosłych Wierzbickiego.
+
Pierwsze próby literackie poczynił za namową [[Jadwiga Chełmińska|Jadwigi Chełmińskiej]], jego wiersze o tematyce wiejskiej ukazały się w prasie. Wraz z zakończeniem działalności [[Ognisko Kultury, Sztuki i Przemysłu Ludowego w Złakowie Kościelnym|Ogniska]] w 1932 roku [[Jadwiga Chełmińska]] wyjechała do Warszawy, a Henryk Świątkowski do Łodzi, gdzie rozpoczął naukę w Wieczorowym Gimnazjum dla dorosłych Wierzbickiego.
-
W latach 1933/1934 uczęszczał również do Państwowej Szkoły Techniczno-Przemysłowej w Łodzi. W 1937 roku Wydawnictwo Ligi Popierania Turystyki oraz Ministerstwo Komunikacji wydało foldery poświęcone Łowiczowi ze zdjęciami Henryka Peddębskiego i tekstami [http://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Gumi%C5%84ski Tadeusza Gumińskiego]. W owym czasie Henryk Świątkowski poniósł osobistą klęskę - nie zdał matury. Przeniósł się z powrotem do rodzinnego [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złakowa Kościelnego] i tam wydał książkę-broszurkę o prałacie Aleksandrze Waslewskim, proboszczu Złakowa. W lutym 1938 r. jeszcze raz podszedł do matury, tym razem już z pozytywnym skutkiem.
+
W latach 1933/1934 uczęszczał do Państwowej Szkoły Techniczno-Przemysłowej w Łodzi. W 1937 roku Wydawnictwo Ligi Popierania Turystyki wydało foldery poświęcone Łowiczowi ze zdjęciami Henryka Poddębskiego i tekstami [http://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Gumi%C5%84ski Tadeusza Gumińskiego]. W tym czasie Świątkowski nie zdał matury. Przeniósł się z powrotem do [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złakowa Kościelnego] i tam wydał książkę broszurę o prałacie Aleksandrze Wasilewskim, proboszczu Złakowa. W lutym 1938 roku przystąpił do matury z pozytywnym skutkiem.
-
=== Okres Wojny ===
+
=== Okres wojny ===
-
Rok ten zaznaczył się również innym ważnym wydarzeniem – 9 października pojął za żonę [[Jadwiga Chełmińska|Jadwigę Chełmińską]]. Ślub miał miejsce w kościele pod wezwaniem św. Stanisława Kostki w Warszawie, na Żoliborzu. Jednocześnie rozpoczął studia na [http://pl.wikipedia.org/wiki/Wolna_Wszechnica_Polska Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie]. Szybko je jednak przerwał z powodu rozpoczęcia wojny, ale zanim to nastąpiło, w lipcu i sierpniu 1939 roku wraz ze swym szkolnym przyjacielem Wacławem Marianem Prytem statystował w filmie pt. ''Kosa i karabin'', który kręcony był w Łowiczu i okolicach, w tym również w [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złakowie Kościelnym].  
+
W tym samym roku pojął za żonę [[Jadwiga Chełmińska|Jadwigę Chełmińską]]. Jednocześnie rozpoczął studia na [http://pl.wikipedia.org/wiki/Wolna_Wszechnica_Polska Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie]. Przerwał je z powodu rozpoczęcia wojny. Tuż przed wojną, w lipcu i sierpniu 1939 roku wraz z Wacławem Marianem Prytem statystował w filmie "Kosa i karabin", który kręcony był m.in w [http://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81owicz Łowiczu] i [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złakowie Kościelnym].
-
W czasie wojny małżonkowie Świątkowscy mieszkali w Warszawie na Żoliborzu, przy ul. Podczaszyńskiego 31. Henryk pracował w Fabryce Żyrandoli Elektrycznych A. Marciniaka. Był członkiem Straży Pożarnej i to parokrotnie uratowało go z ulicznych łapanek. Uczęszczał również na tajne seminarium etnograficzne prowadzone przez prof. Stanisława Poniatowskiego. Po Powstaniu Warszawskim przeniósł się wraz z żoną do rodzinnego Złakowa, gdzie prowadził tajne komplety dla młodzieży wiejskiej. Na potrzeby konspiracji posługiwał się pseudonimem Tadeusz Żubr.
+
W czasie wojny mieszkał wraz z żoną na Żoliborzu w Warszawie. Henryk pracował w fabryce żyrandoli elektrycznych A. Marciniaka. Był członkiem straży pożarnej, co parokrotnie uratowało go przed łapankami. Uczęszczał na tajne seminarium etnograficzne prowadzone przez prof. Stanisława Poniatowskiego. Po powstaniu warszawskim przeniósł się wraz z żoną do [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złakowa Kościelnego], gdzie prowadził tajne komplety dla młodzieży wiejskiej. Na potrzeby konspiracji posługiwał się pseudonimem Tadeusz Żubr.
=== Pierwsza działalność ===
=== Pierwsza działalność ===
-
Po wojnie małżonkowie przybyli do Łodzi. Od kwietnia 1945 [[Jadwiga Chełmińska|Jadwiga]] pracowała na [http://pl.wikipedia.org/wiki/Uniwersytet_%C5%81%C3%B3dzki Uniwersytecie Łódzkim] jako starszy asystent w Katedrze Etnografii i współpracowała z Muzeum Etnograficznym w Łodzi. Henryk również tam pracował, ale tylko przez rok. W 1946 roku rozpoczął studia na Wydziale Humanistycznym [http://pl.wikipedia.org/wiki/Uniwersytet_%C5%81%C3%B3dzki Uniwersytetu Łódzkiego]. Początkowo studiował pedagogikę później geografię. Jednocześnie pracował jako kierownik studenckiej stołówki. W roku 1950 obronił pracę magisterską pt. ''Wychowankowie szkół rolniczych powiatu łowickiego i ich wpływ na życie wsi'', która została napisana pod kierunkiem prof. Heleny Radlińskiej.
+
Po wojnie Świątkowscy przenieśli się do Łodzi. Od kwietnia 1945 roku [[Jadwiga Chełmińska]] pracowała na [http://pl.wikipedia.org/wiki/Uniwersytet_%C5%81%C3%B3dzki Uniwersytecie Łódzkim] jako starszy asystent w Katedrze Etnografii, współpracowała z [http://pl.wikipedia.org/wiki/Muzeum_Archeologiczne_i_Etnograficzne_w_%C5%81odzi Muzeum Etnograficznym w Łodzi], gdzie przez rok pracował również Henryk. W 1946 roku rozpoczął studia na Wydziale Humanistycznym [http://pl.wikipedia.org/wiki/Uniwersytet_%C5%81%C3%B3dzki Uniwersytetu Łódzkiego]. Początkowo studiował pedagogikę, później etnografię, jednocześnie kierując studencką stołówką. W 1950 roku obronił pracę magisterską "Wychowankowie szkół rolniczych powiatu łowickiego i ich wpływ na życie wsi", napisaną pod kierunkiem prof. Heleny Radlińskiej.
-
W 1949 [[Jadwiga Chełmińska]] otrzymała pracę w [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwowe_Muzeum_Etnograficzne_w_Warszawie Muzeum Kultur Ludowych w Warszawie] jako kustosz działu etnografia polska. Henryk pojechał za żoną i też udało mu się podjąć pracę w tej samej instytucji. Piątego stycznia 1951 roku na zebraniu pracowników doszło do ostrej wymiany zdań między panią Jadwigą a dyrektorem muzeum, po której złożyła rezygnację. Rezygnacja została odrzucona, jednak pracę stracił Henryk Świątkowski.
+
W 1949 roku wraz z żoną otrzymali pracę w [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwowe_Muzeum_Etnograficzne_w_Warszawie Muzeum Kultur Ludowych w Warszawie]. Piątego stycznia 1951 w wyniku podziału zdań na zebraniu pracowników [[Jadwiga Chełmińska]] złożyła rezygnację. Odrzucono jej wniosek, jednak zwolniony został Henryk Świątkowski.
=== Działalność w Łowiczu ===
=== Działalność w Łowiczu ===
-
Pomimo tego szybko dostał kolejną pracę. Został inspektorem-kontrolerem w Centralnym Zarządzie Szkół Artystycznych Ministerstwa Kultury i Sztuki. 8 kwietnia 1952 roku zmarła [[Jadwiga Chełmińska]]. Została pochowana na cmentarzu w Złakowie Kościelnym, w grobie rodzinnym Świątkowskich. W maju tego samego roku otrzymał powołanie od dyrektora [http://pl.wikipedia.org/wiki/Muzeum_Narodowe_w_Warszawie Muzeum Narodowego w Warszawie] prof. [http://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lorentz Stanisława Lorentza] na stanowisko kierownika [[Muzeum w Łowiczu]]. Od wojewódzkiego konserwatora zabytków muzeum przejęło niemal całkowicie zniszczony [[Gmach Pomisjonarski|gmach pomisjonarski]], który w parę lat później doprowadzono do całkowitej odbudowy. Nowe muzeum przejęło zbiory naukowe PTTK i dawnego Muzeum Miejskiego im. Władysława Tarczyńskiego. Pierwsza wystawa została otwarta w 1952 roku.
+
[[Plik:Świątkowscy.jpg|thumb|right|250px|Henryk i Anna Świątkowscy]]
-
 
+
W krótkim czasie dostał posadę inspektora-kontrolera w Centralnym Zarządzie Szkół Artystycznych Ministerstwa Kultury i Sztuki. 8 kwietnia 1952 roku zmarła [[Jadwiga Chełmińska]], została pochowana na cmentarzu w [http://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ak%C3%B3w_Ko%C5%9Bcielny Złakowie Kościelnym] w grobie rodzinnym Świątkowskich. W maju tego samego roku Świątkowski otrzymał powołanie od dyrektora [http://pl.wikipedia.org/wiki/Muzeum_Narodowe_w_Warszawie Muzeum Narodowego w Warszawie], prof. [http://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lorentz Stanisława Lorentza], na stanowisko kierownika [[Muzeum w Łowiczu]]. Wojewódzki konserwator zabytków przekazał na rzecz [[Muzeum w Łowiczu|muzeum]] prawie całkowicie zniszczony [[Gmach Pomisjonarski|gmach pomisjonarski]], który w ciągu kilku lat został odbudowany. Nowe muzeum przejęło zbiory naukowe [[PTTK Łowicz|PTTK]] i dawnego Muzeum Miejskiego im. Władysława Tarczyńskiego. Pierwsza wystawa została otwarta w 1952 roku.
-
28 kwietnia 1953 roku Henryk Świątkowski wziął ślub z [[Anna Świątkowska|Anną Małychą]]. Uroczystość miała miejsce w Warszawie w kościele pod wezwaniem Jana Chrzciciela. Pierwsze spotkanie Anny i Henryka miało miejsce prawdopodobnie w 1952 roku. Małżonkowie Świątkowscy zamieszkali w odbudowywanym gmachu muzeum. Odbudowa [[Gmach Pomisjonarski|gmachu pomisjonarskiego]], który uzyskał obecny kształt. W [[Muzeum w Łowiczu]] otwarto ekspozycję archeologiczną, historyczną i etnograficzną. Trzy lata później została otwarta wystawa sztuki baroku w odrestaurowanej kaplicy.
+
-
W 1959 roku z inicjatywy dyrektora [http://pl.wikipedia.org/wiki/Muzeum_Narodowe_w_Warszawie Muzeum Narodowego w Warszawie], profesora [http://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lorentz Stanisława Lorentza], grupa sympatyków [[Muzeum w Łowiczu|muzeum]] założyła [[Towarzystwo Przyjaciół Muzeum w Łowiczu]]. Były to czasy PRL-u i trzeba pamiętać, że wszystkie niezależne inicjatywy społeczeństwa były dla władzy podejrzane. W lipcu 1960 roku Wydział Spraw Wewnętrznych Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi zatwierdził statut [[Towarzystwo Przyjaciół Muzeum w Łowiczu|Towarzystwa]], które mogło rozpocząć już swoją działalność.
+
28 kwietnia 1953 roku Henryk Świątkowski wziął ślub z Anną Małychą. Świątkowscy zamieszkali w odbudowanym gmachu [[Muzeum w Łowiczu|muzeum]], który obecny kształt uzyskał w 1959 roku. W [[Muzeum w Łowiczu]] otwarto ekspozycję archeologiczna, historyczną i etnograficzną. Trzy lata później została otwarta wystawa sztuki baroku w odrestaurowanej kaplicy.
-
Dzięki pomocy [[Towarzystwo Przyjaciół Muzeum w Łowiczu|Towarzystwa]] w [[Muzeum w Łowiczu]] otworzono mini-skansen, przy którym własnoręcznie w raz ze stolarzami i cieślami pracował Henryk Świątkowski. Jednak największym jego marzeniem było stworzenie parku etnograficznego na kształt skansenów, które już istniały w Polsce, a także w innych krajach Europy. I tak właśnie w połowie lat siedemdziesiątych zaczął powstawać [[Skansen w Maurzycach|Łowicki Park Etnograficzny w Maurzycach]].
+
W 1959 z inicjatywy [http://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lorentz Stanisława Lorentza] zostało założone [[Towarzystwo Przyjaciół Muzeum w Łowiczu]]. W 1960 został zatwierdzony statut [[Ognisko Kultury, Sztuki i Przemysłu Ludowego w Złakowie Kościelnym|Towarzystwa]]. Dzięki pomocy [[Towarzystwo Przyjaciół Muzeum w Łowiczu|Towarzystwa]] w [[Muzeum w Łowiczu]] otworzono mini-skansen, przy którym własnoręcznie pracował Henryk Świątkowski. Jego największym marzeniem było stworzenie parku etnograficznego na kształt skansenów z Europy Zachodniej. W ten sposób w połowie lat siedemdziesiątych zaczął powstawać [[Skansen w Maurzycach|Łowicki Park Etnograficzny w Maurzycach]].
-
W 1985 roku, po kilkudziesięciu latach pracy w [[Muzeum w Łowiczu]], Anna i Henryk Świątkowscy przeszli na emeryturę. W krótkiej informacji o działalności swojej i męża [[Anna Świątkowska]] napisała: ''Najważniejszym zadaniem realizowanym przez nas w ciągu przeszło trzydziestu kilku lat pracy w Muzeum w Łowiczu, była ochrona dziedzictwa kulturowego regionu łowickiego.''
+
W 1985 roku, po kilkudziesięciu latach pracy w [[Muzeum w Łowiczu]], Świątkowscy przeszli na emeryturę. W krótkiej informacji o działalności w muzeum Anna Świątkowska napisała: ''Najważniejszym zadaniem realizowanym przez nas w ciągu trzydziestu kilku lat pracy w Muzeum w Łowiczu była ochrona dziedzictwa kulturowego regionu łowickiego''.
== Bibliografia Anny i Henryka Świątkowskich ==
== Bibliografia Anny i Henryka Świątkowskich ==
Linia 47: Linia 44:
* Henryk Świątkowski. ''Sztuka Ludowa regionu łowickiego. Katalog wystawy sztuki rękodzieła ludowego''. Łódź – Młodzieżowy Dom Kultury, maj 1955.
* Henryk Świątkowski. ''Sztuka Ludowa regionu łowickiego. Katalog wystawy sztuki rękodzieła ludowego''. Łódź – Młodzieżowy Dom Kultury, maj 1955.
* Henryk Świątkowski. ''Pasiak łowicki na przestrzeni wieku, jego przemiany i promieniowanie'', „Sztuka Ludowa województwa łódzkiego”, Warszawa  1958.
* Henryk Świątkowski. ''Pasiak łowicki na przestrzeni wieku, jego przemiany i promieniowanie'', „Sztuka Ludowa województwa łódzkiego”, Warszawa  1958.
-
* Henryk Świątkowski. ''Przewodnik po Muzeum w Łowiczu''.  Łowicz 1959.
+
* Henryk Świątkowski. ''Przewodnik po [[Muzeum w Łowiczu]]''.  Łowicz 1959.
* Henryk Świątkowski. ''Łowickie wycinanki na przestrzeni wieku''. Muzeum w Łowiczu 1960.
* Henryk Świątkowski. ''Łowickie wycinanki na przestrzeni wieku''. Muzeum w Łowiczu 1960.
* Anna Świątkowska. ''Wycinanki  Strycharskich. „Trzy pokolenia Strycharskich” – Katalog wystawy wycinanek łowickich trzech pokoleń rodziny Strycharskich – wystawa jubileuszowa''. Łowicz – Muzeum Narodowe 1960.
* Anna Świątkowska. ''Wycinanki  Strycharskich. „Trzy pokolenia Strycharskich” – Katalog wystawy wycinanek łowickich trzech pokoleń rodziny Strycharskich – wystawa jubileuszowa''. Łowicz – Muzeum Narodowe 1960.
Linia 59: Linia 56:
* Anna Świątkowska. ''Wycinanki Elżbiety Żaczek. Wystawa prac 60-lecia twórczości''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, 1962.
* Anna Świątkowska. ''Wycinanki Elżbiety Żaczek. Wystawa prac 60-lecia twórczości''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, 1962.
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''75-lecie twórczości Franciszki Burzynskiej z Błędowa''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1963.
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''75-lecie twórczości Franciszki Burzynskiej z Błędowa''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1963.
-
* Henryk Świątkowski. ''Wystawa malarstwa Zdzisława Pągowskiego''. Muzeum Narodowe oddział w Łowiczu, Łowicz 1963.
+
* Henryk Świątkowski. ''Wystawa malarstwa [[Pągowski Zdzisław|Zdzisława Pągowskiego]]''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1963.
-
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''III Doroczna wystawa plastyków łowickich''. Muzeum Narodowe oddział w Łowiczu, Łowicz 1963-1964.
+
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''III Doroczna wystawa plastyków łowickich''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1963-1964.
-
* Anna Świątkowska. ''Dwudziestolecie Polski Ludowej w rysunkach dzieci''. Muzeum Narodowe oddział w Łowiczu, 1964.
+
* Anna Świątkowska. ''Dwudziestolecie Polski Ludowej w rysunkach dzieci''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, 1964.
-
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''IV Doroczna wystawa łowickich plastyków''. Muzeum Narodowe oddział w Łowiczu, Łowicz 1964.
+
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''IV Doroczna wystawa łowickich plastyków''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1964.
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''Wystawa malarstwa Zofii Mitrężanki''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, 1965.
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''Wystawa malarstwa Zofii Mitrężanki''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, 1965.
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''Wycinanki Katarzyny Guzek i Zofii Wiechno. Wystawa wycinanek''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1966.
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''Wycinanki Katarzyny Guzek i Zofii Wiechno. Wystawa wycinanek''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1966.
* Henryk Świątkowski. ''V Doroczna wystawa łowickich plastyków''. Muzeum Narodowe oddział w Łowiczu, Łowicz 1966.
* Henryk Świątkowski. ''V Doroczna wystawa łowickich plastyków''. Muzeum Narodowe oddział w Łowiczu, Łowicz 1966.
-
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''Bolimowska ceramika Konopczyńskich. Wystawa z racji 50-cio letniej twórczości artystycznej''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1967.
+
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''Bolimowska ceramika [[Rodzina Konopczyńskich|Konopczyńskich]]. Wystawa z racji 50-cio letniej twórczości artystycznej''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1967.
* Henryk Świątkowski. ''Wystawa prac malarzy amatorów ziemi łowickiej''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1966.
* Henryk Świątkowski. ''Wystawa prac malarzy amatorów ziemi łowickiej''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1966.
* Anna Świątkowska. ''Wnętrze chałupy księżackiej XIX i XX wieku'', „Polska Sztuka Ludowa”, nr 1, Warszawa 1966.
* Anna Świątkowska. ''Wnętrze chałupy księżackiej XIX i XX wieku'', „Polska Sztuka Ludowa”, nr 1, Warszawa 1966.
Linia 100: Linia 97:
* Henryk Świątkowski. ''Rysunki architektury Tomasza Kornackiego''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1980.
* Henryk Świątkowski. ''Rysunki architektury Tomasza Kornackiego''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1980.
* Henryk Świątkowski. ''Pięćdziesięciolecie twórczości Henryka Burzyńskiego''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1980.
* Henryk Świątkowski. ''Pięćdziesięciolecie twórczości Henryka Burzyńskiego''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1980.
-
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''Dwadzieścia lat działalności Towarzystwa Przyjaciół Muzeum w Łowiczu'', Łowicz 1980.
+
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''Dwadzieścia lat działalności [[Towarzystwo Przyjaciół Muzeum w Łowiczu|Towarzystwa Przyjaciół Muzeum w Łowiczu]]'', Łowicz 1980.
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''Zofia Mitrężanka'', Ziemia Łowicka w malarstwie. Związek Polskich artystów plastyków okręg warszawski, Warszawa 1980.
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''Zofia Mitrężanka'', Ziemia Łowicka w malarstwie. Związek Polskich artystów plastyków okręg warszawski, Warszawa 1980.
* Henryk Świątkowski. ''Gobeliny i biżuteria w Cepelii''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1981.
* Henryk Świątkowski. ''Gobeliny i biżuteria w Cepelii''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1981.
Linia 111: Linia 108:
* Henryk Świątkowski. ''Łowickie budynki inwentarskie i gospodarcze w XIX i w pierwszej połowie XX wieku''. „Rocznik Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie”, T. 14, Poznań 1984.
* Henryk Świątkowski. ''Łowickie budynki inwentarskie i gospodarcze w XIX i w pierwszej połowie XX wieku''. „Rocznik Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie”, T. 14, Poznań 1984.
* Anna Świątkowska. ''Łowickie tkactwo odzieżowe'', „Polska Sztuka Ludowa”, nr 1, Warszawa 1984.
* Anna Świątkowska. ''Łowickie tkactwo odzieżowe'', „Polska Sztuka Ludowa”, nr 1, Warszawa 1984.
-
* Henryk Świątkowski. ''Malarstwo Stanisława Rodstada''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1985.
+
* Henryk Świątkowski. ''Malarstwo [[Rotstad Stanisław|Stanisława Rotstada]]''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1985.
* Henryk Świątkowski. ''Ludowe tkactwo w Łowickiem'', Prace i materiały Muzeum Archeologiczno-Etnograficznego w Łodzi, nr 27, Łódź 1987.
* Henryk Świątkowski. ''Ludowe tkactwo w Łowickiem'', Prace i materiały Muzeum Archeologiczno-Etnograficznego w Łodzi, nr 27, Łódź 1987.
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''Łowickie wycinanki''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Warszawa 1989.
* Anna i Henryk Świątkowscy. ''Łowickie wycinanki''. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Warszawa 1989.
Linia 119: Linia 116:
== Źródła ==
== Źródła ==
-
* [http://www.lowicz.eu/serwis/index.php?id=106&idd=1646 Artykuł na stronie powiatu łowickiego]
+
* [http://www.lowicz.eu/serwis/index.php?id=106&idd=1646 Artykuł na stronie Urzędu Miejskiego w Łowiczu.]
* ''Zostawić ślad. Życie i praca Henryka Świątkowskiego (1909-1999)'', Tomasz Świątkowski, Łowicz 2009.
* ''Zostawić ślad. Życie i praca Henryka Świątkowskiego (1909-1999)'', Tomasz Świątkowski, Łowicz 2009.
== Linki zewnętrzne ==
== Linki zewnętrzne ==
-
* [http://www.muzeum.low.pl/ Strona Muzeum w Łowiczu]
+
* [http://www.muzeumlowicz.pl/ Strona Muzeum w Łowiczu]

Aktualna wersja na dzień 11:36, 9 lut 2012

Henryk Świątkowski (fot. pochodzi z książki Gdy Polak w Polaku jest orzeł...” rzecz o sławnych Łowiczanach, wyd. przez UM w Łowiczu.)

Henryk Świątkowski (ur. w 1909 r. ur. w Złakowie Kościelnym gm. Zduny; zm. w 1999 r.) - etnograf, muzealnik, działacz społeczny.


Spis treści

Życiorys

Lata młodości

Henryk Świątkowski urodził się w 1909 roku w Złakowie Kościelnym, gdzie, pośród typowego łowickiego folkloru spędził dzieciństwo. Tam również ukończył szkołę powszechną.

Od najmłodszych lat interesował się fotografią. Sam skonstruował camerę obscurę, za pomocą której fotografował głównie ludzi, domy, pola i pejzaże Złakowa Kościelnego i okolic.

W latach 1929 - 1930 był członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej w Złakowie Kościelnym.

Ożywienie gospodarcze z lat dwudziestych XX wieku dotknęło także Złaków Kościelny. Powstało tam jedyne w powiecie parafialne kółko rolnicze, spółdzielnia mleczarska oraz z inicjatywy Warszawskiego Towarzystwa Poparcia Kultury Ludowej założono pierwsze w Polce Ognisko Kultury, Sztuki i Przemysłu Ludowego. Otwarcia Ogniska dokonał 30 maja 1930 roku prezydent Ignacy Mościcki. Jednym z organizatorów owego ogniska była etnograf Jadwiga Chełmińska. Kierowała pracami tkaczek, hafciarek i wycinarek, zorganizowała niedzielny uniwersytet ludowy, a w pracach świetlicowych pomagał jej Henryk Świątkowski. Razem opisywali obrzędy ludowe, spisywali towarzyszące im przyśpiewki, które potem wydał muzykolog Jerzy Olszewski. W maju 1930 roku przyjechał do Złakowa fotografik Henryk Poddębski, który robił zdjęcia inscenizacji Wesela Łowickiego. Wystawiał je zespół muzyczny Ogniska Księżackiego z Henrykiem Świątkowskim w roli Pana Młodego.

Dalsza edukacja

Pierwsze próby literackie poczynił za namową Jadwigi Chełmińskiej, jego wiersze o tematyce wiejskiej ukazały się w prasie. Wraz z zakończeniem działalności Ogniska w 1932 roku Jadwiga Chełmińska wyjechała do Warszawy, a Henryk Świątkowski do Łodzi, gdzie rozpoczął naukę w Wieczorowym Gimnazjum dla dorosłych Wierzbickiego.

W latach 1933/1934 uczęszczał do Państwowej Szkoły Techniczno-Przemysłowej w Łodzi. W 1937 roku Wydawnictwo Ligi Popierania Turystyki wydało foldery poświęcone Łowiczowi ze zdjęciami Henryka Poddębskiego i tekstami Tadeusza Gumińskiego. W tym czasie Świątkowski nie zdał matury. Przeniósł się z powrotem do Złakowa Kościelnego i tam wydał książkę broszurę o prałacie Aleksandrze Wasilewskim, proboszczu Złakowa. W lutym 1938 roku przystąpił do matury z pozytywnym skutkiem.

Okres wojny

W tym samym roku pojął za żonę Jadwigę Chełmińską. Jednocześnie rozpoczął studia na Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Przerwał je z powodu rozpoczęcia wojny. Tuż przed wojną, w lipcu i sierpniu 1939 roku wraz z Wacławem Marianem Prytem statystował w filmie "Kosa i karabin", który kręcony był m.in w Łowiczu i Złakowie Kościelnym.

W czasie wojny mieszkał wraz z żoną na Żoliborzu w Warszawie. Henryk pracował w fabryce żyrandoli elektrycznych A. Marciniaka. Był członkiem straży pożarnej, co parokrotnie uratowało go przed łapankami. Uczęszczał na tajne seminarium etnograficzne prowadzone przez prof. Stanisława Poniatowskiego. Po powstaniu warszawskim przeniósł się wraz z żoną do Złakowa Kościelnego, gdzie prowadził tajne komplety dla młodzieży wiejskiej. Na potrzeby konspiracji posługiwał się pseudonimem Tadeusz Żubr.

Pierwsza działalność

Po wojnie Świątkowscy przenieśli się do Łodzi. Od kwietnia 1945 roku Jadwiga Chełmińska pracowała na Uniwersytecie Łódzkim jako starszy asystent w Katedrze Etnografii, współpracowała z Muzeum Etnograficznym w Łodzi, gdzie przez rok pracował również Henryk. W 1946 roku rozpoczął studia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Łódzkiego. Początkowo studiował pedagogikę, później etnografię, jednocześnie kierując studencką stołówką. W 1950 roku obronił pracę magisterską "Wychowankowie szkół rolniczych powiatu łowickiego i ich wpływ na życie wsi", napisaną pod kierunkiem prof. Heleny Radlińskiej.

W 1949 roku wraz z żoną otrzymali pracę w Muzeum Kultur Ludowych w Warszawie. Piątego stycznia 1951 w wyniku podziału zdań na zebraniu pracowników Jadwiga Chełmińska złożyła rezygnację. Odrzucono jej wniosek, jednak zwolniony został Henryk Świątkowski.

Działalność w Łowiczu

Henryk i Anna Świątkowscy

W krótkim czasie dostał posadę inspektora-kontrolera w Centralnym Zarządzie Szkół Artystycznych Ministerstwa Kultury i Sztuki. 8 kwietnia 1952 roku zmarła Jadwiga Chełmińska, została pochowana na cmentarzu w Złakowie Kościelnym w grobie rodzinnym Świątkowskich. W maju tego samego roku Świątkowski otrzymał powołanie od dyrektora Muzeum Narodowego w Warszawie, prof. Stanisława Lorentza, na stanowisko kierownika Muzeum w Łowiczu. Wojewódzki konserwator zabytków przekazał na rzecz muzeum prawie całkowicie zniszczony gmach pomisjonarski, który w ciągu kilku lat został odbudowany. Nowe muzeum przejęło zbiory naukowe PTTK i dawnego Muzeum Miejskiego im. Władysława Tarczyńskiego. Pierwsza wystawa została otwarta w 1952 roku.

28 kwietnia 1953 roku Henryk Świątkowski wziął ślub z Anną Małychą. Świątkowscy zamieszkali w odbudowanym gmachu muzeum, który obecny kształt uzyskał w 1959 roku. W Muzeum w Łowiczu otwarto ekspozycję archeologiczna, historyczną i etnograficzną. Trzy lata później została otwarta wystawa sztuki baroku w odrestaurowanej kaplicy.

W 1959 z inicjatywy Stanisława Lorentza zostało założone Towarzystwo Przyjaciół Muzeum w Łowiczu. W 1960 został zatwierdzony statut Towarzystwa. Dzięki pomocy Towarzystwa w Muzeum w Łowiczu otworzono mini-skansen, przy którym własnoręcznie pracował Henryk Świątkowski. Jego największym marzeniem było stworzenie parku etnograficznego na kształt skansenów z Europy Zachodniej. W ten sposób w połowie lat siedemdziesiątych zaczął powstawać Łowicki Park Etnograficzny w Maurzycach.

W 1985 roku, po kilkudziesięciu latach pracy w Muzeum w Łowiczu, Świątkowscy przeszli na emeryturę. W krótkiej informacji o działalności w muzeum Anna Świątkowska napisała: Najważniejszym zadaniem realizowanym przez nas w ciągu trzydziestu kilku lat pracy w Muzeum w Łowiczu była ochrona dziedzictwa kulturowego regionu łowickiego.

Bibliografia Anny i Henryka Świątkowskich

  • Henryk Świątkowski. Pomoc sąsiedzka przy budowie. Prace etnograficzne, 1936
  • Henryk Świątkowski. Ks. Aleksander Wasilewski, życie i działalność 1836 – 1907, Złaków Kościelny 1938.
  • Henryk Świątkowski. Sztuka Ludowa regionu łowickiego. Katalog wystawy sztuki rękodzieła ludowego. Łódź – Młodzieżowy Dom Kultury, maj 1955.
  • Henryk Świątkowski. Pasiak łowicki na przestrzeni wieku, jego przemiany i promieniowanie, „Sztuka Ludowa województwa łódzkiego”, Warszawa 1958.
  • Henryk Świątkowski. Przewodnik po Muzeum w Łowiczu. Łowicz 1959.
  • Henryk Świątkowski. Łowickie wycinanki na przestrzeni wieku. Muzeum w Łowiczu 1960.
  • Anna Świątkowska. Wycinanki Strycharskich. „Trzy pokolenia Strycharskich” – Katalog wystawy wycinanek łowickich trzech pokoleń rodziny Strycharskich – wystawa jubileuszowa. Łowicz – Muzeum Narodowe 1960.
  • Henryk Świątkowski. Starodawny haft łowicki, „Polska Sztuka Ludowa”, nr 3, Warszawa 1960.
  • Henryk Świątkowski. Zbiory etnograficzne w Łowiczu, „Łódzkie Studia Etnograficzne”, T. III, Łódź 1961.
  • Anna Świątkowska. Łowicka wycinanka, „Polska Sztuka Ludowa”, nr 2, Warszawa 1961.
  • Henryk Świątkowski. Dzieje regionu łowickiego, „Literatura Ludowa”, nr 1-2, Warszawa 1961.
  • Henryk Świątkowski. Dawne wesele łowickie, „Literatura Ludowa”, nr 1-2. Warszawa 1961
  • Henryk Świątkowski. Muzeum w Łowiczu. „Literatura Ludowa”, nr 1-2, Warszawa 1961.
  • Anna Świątkowska. Sztuka ludowa Ziemi Łowickiej, „Literatura Ludowa”, nr 1-2, Warszawa 1961.
  • Anna Świątkowska. Wycinanki Elżbiety Żaczek. Wystawa prac 60-lecia twórczości. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, 1962.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. 75-lecie twórczości Franciszki Burzynskiej z Błędowa. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1963.
  • Henryk Świątkowski. Wystawa malarstwa Zdzisława Pągowskiego. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1963.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. III Doroczna wystawa plastyków łowickich. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1963-1964.
  • Anna Świątkowska. Dwudziestolecie Polski Ludowej w rysunkach dzieci. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, 1964.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. IV Doroczna wystawa łowickich plastyków. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1964.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Wystawa malarstwa Zofii Mitrężanki. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, 1965.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Wycinanki Katarzyny Guzek i Zofii Wiechno. Wystawa wycinanek. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1966.
  • Henryk Świątkowski. V Doroczna wystawa łowickich plastyków. Muzeum Narodowe oddział w Łowiczu, Łowicz 1966.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Bolimowska ceramika Konopczyńskich. Wystawa z racji 50-cio letniej twórczości artystycznej. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1967.
  • Henryk Świątkowski. Wystawa prac malarzy amatorów ziemi łowickiej. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1966.
  • Anna Świątkowska. Wnętrze chałupy księżackiej XIX i XX wieku, „Polska Sztuka Ludowa”, nr 1, Warszawa 1966.
  • Henryk Świątkowski. VI Doroczna wystawa łowickich plastyków. Muzeum Narodowe oddział w Łowiczu. Łowicz 1968.
  • Henryk Świątkowski. VII Doroczna wystawa łowickich plastyków. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1968.
  • Henryk Świątkowski. Ośrodek plenerowy budownictwa ludowego Muzeum w Łowiczu, Łowicz 1968.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Muzeum w Łowiczu. Przewodnik. Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1968.
  • Henryk Świątkowski. Ośrodek plenerowy budownictwa ludowego Muzeum w Łowiczu, Łowicz 1970.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Twórczość Justyny Grzegory. Wystawa z racji 50-cioletniej twórczości artystycznej. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1971.
  • Henryk Świątkowski. Łowickie. Przewodnik po Ziemi Łowickiej. Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1971.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Muzeum w Łowiczu. Przewodnik. Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1971.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Le musee de Łowicz. Guide. Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1971.
  • Henryk Świątkowski. Wesele Boryny w Lipcach Reymontowskich. 40-lecie amatorskiego zespołu regionalnego w Lipcach Reymontowskich, Lipce Reymontowskie 1972.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Łowickie. Noty biograficzne twórców ludowych regionu łowickiego, „Łódzkie Studia Etnograficzne”, T. XIV, Łódź 1972.
  • Henryk Świątkowski. Łowickie budownictwo ludowe. Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1973.
  • Henryk Świątkowski. Zdobnictwo papierowe i jego twórcy w Łowickiem, „Roczniki Łowickie”, Łowicz 1973.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. 65-lecie twórczości Marianny Sut. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1973.
  • Anna Świątkowska. Łowickie zwyczaje i obrzędy doroczne, „Rocznik Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie”, nr 8, Poznań 1974.
  • Henryk Świątkowski. Druga wystawa prac malarzy amatorów. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1975.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. X Wystawa plastyków łowickich. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1976.
  • Henryk Świątkowski. Łowickie budownictwo ludowe w fotogramach. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1976.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Wystawa malarstwa Zofii Mitrężanki. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1976.
  • Henryk Świątkowski. Łowickie chałupy XIX i pierwszej połowy XX wieku, „Rocznik Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie”, nr 9, Poznań 1976.
  • Henryk Świątkowski. Malarstwo Tadeusza Kozłowskiego. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1977.
  • Henryk Świątkowski. Samodziały łowickie. Wystawa z okazji 25-lecia działalności Muzeum w Łowiczu. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1977.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Malarstwo i Grafika Teodora Klownowskiego. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1977.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. XI wystawa łowickich plastyków. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1978.
  • Henryk Świątkowski. Dwudziestopięciolecie działalności Muzeum w Łowiczu. Kronika. Jubileusz pięćdziesięciolecia pracy naukowej prof. dr Kazimiery Zawistowicz-Adamskiej, „Łódzkie Studia Etnograficzne”, T. XX, Łódź 1978.
  • Anna Świątkowska. Łowickie zwyczaje i obrzędy rodzinne w procesie zmian. „Łódzkie Studia Etnograficzne” tom XX. Łódź 1978
  • Henryk Świątkowski. Wystawa malarstwa Jana Sławińskiego. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1978.
  • Henryk Świątkowski. III Wystawa prac plastyków-amatorów Ziemi Łowickiej. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1979.
  • Henryk Świątkowski. Malarstwo Anny Wirhanowicz. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1979.
  • Henryk Świątkowski. Rysunki architektury Tomasza Kornackiego. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1980.
  • Henryk Świątkowski. Pięćdziesięciolecie twórczości Henryka Burzyńskiego. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1980.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Dwadzieścia lat działalności Towarzystwa Przyjaciół Muzeum w Łowiczu, Łowicz 1980.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Zofia Mitrężanka, Ziemia Łowicka w malarstwie. Związek Polskich artystów plastyków okręg warszawski, Warszawa 1980.
  • Henryk Świątkowski. Gobeliny i biżuteria w Cepelii. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1981.
  • Anna Świątkowska. Hafty w stroju łowickim, „Polska Sztuka Ludowa”, nr 1, Warszawa 1981.
  • Anna Świątkowska. Staniki w łowickim stroju, „Polska Sztuka Ludowa”, nr 4, Warszawa 1981.
  • Henryk Świątkowski. Adaptacje łowickiego haftu ludowego. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1982.
  • Henryk Świątkowski. Czwarta wystawa prac malarzy amatorów Ziemi Łowickiej. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1983.
  • Henryk Świątkowski. Współczesna sztuka ludowa, woj. skierniewickiego. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1983.
  • Henryk Świątkowski. Pięćdziesięciolecie twórczości Józefa Grzegorego, rzeźba. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1984.
  • Henryk Świątkowski. Łowickie budynki inwentarskie i gospodarcze w XIX i w pierwszej połowie XX wieku. „Rocznik Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie”, T. 14, Poznań 1984.
  • Anna Świątkowska. Łowickie tkactwo odzieżowe, „Polska Sztuka Ludowa”, nr 1, Warszawa 1984.
  • Henryk Świątkowski. Malarstwo Stanisława Rotstada. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Łowicz 1985.
  • Henryk Świątkowski. Ludowe tkactwo w Łowickiem, Prace i materiały Muzeum Archeologiczno-Etnograficznego w Łodzi, nr 27, Łódź 1987.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Łowickie wycinanki. Muzeum Narodowe Oddział w Łowiczu, Warszawa 1989.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Muzeum w Łowiczu. Przewodnik. Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1989.
  • Anna Świątkowska. Łowicka sztuka ludowa. MOBN Stacja Naukowa w Łowiczu, Łowicz 1989.
  • Anna i Henryk Świątkowscy. Łowicka sztuka ludowa. Wojewódzki Dom Kultury w Skierniewicach, Centrum Animacji Kultury, Warszawa 1996.

Źródła

Linki zewnętrzne

Osobiste