Bluhm - Kwiatkowski Aleksander

Z Nowy Łowiczanin

Aleksander Bluhm - Kwiatkowski - ( ur. 19 listopada 1895 Aleksandrów Kujawski - zm. 9 lutego 1953 Łowicz), pierwotnie Bluhm, nauczyciel, inspektor szkolny, działacz społeczny. Autor Przewodnika po Łowiczu i okolicy.

Spis treści

Pochodzenie

Uczniowie Polskiej Szkoły Handlowej w Łowiczu 1909/1910, po ćwiczeniach gimnastycznych. Pierwszy po lewej w górnym rzędzie Aleksander Bluhm - Kwiatkowski. (Oryginał zdjęcia znajduje się w Archiwum Państwowym m.st. Warszawy Oddział w Łowiczu).

Był synem Jana Oswalda i Jadwigi ze Skowrońskich. Jego dziadek ze strony matki – Łukasz (zm. w 1904 r.) był powstańcem z 1863, deportowanym na Syberię. W Łowiczu był znany z działalności społecznej, członkiem zarządu Towarzystwa Wzajemnego Kredytu.

Wykształcenie

Uczęszczał do Łowickiej Szkoły Realnej, z której został wydalony w 1905 za udział w strajku młodzieży. Następnie uczęszczał do Polskiej Szkoły Handlowej. Szkoły tej również nie ukończył, ponieważ została zamknięta przez władze zaborcze w 1911. Egzamin dojrzałości zdał w 1912 r. w Szkole Realnej Rontalera w Warszawie. Studia wyższe rozpoczął na politechnice w Liège w Belgii. Po zajęciu przez Niemców w 1914 r. Belgii został aresztowany jako obywatel rosyjski i był internowany w obozie Celle pod Hanowerem Wykształcenie wyższe w zakresie geografii zdobył na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie w 1926 r.

Praca

Do Łowicza wrócił w 1916 r., gdzie rozpoczął pracę zawodową jako nauczyciel geografii i języka francuskiego w Gimnazjum Żeńskim im. J.U. Niemcewicza. W latach 1919 - 1939 uczył również w Seminarium Nauczycielskim w Łowiczu. Bluhm-Kwiatkowski był współtwórcą (m.in. z ówczesnym dyrektorem seminarium Władysławem Rogowskim) Statutu Samorządu Uczniowskiego Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Łowiczu.

Aleksander Bluhm - Kwiatkowski w otoczeniu członków szkolnego Koła Krajoznawczego.

Należał do Polskiej Organizacji Wojskowej i wraz z bratem Marianem brał udział 11 listopada 1918 r. w rozbrajaniu żołnierzy niemieckich. W 1920 r. jako ochotnik wstąpił do Baonu Zapasowego 10 pułku piechoty i walczył w wojnie z bolszewikami.

W latach 1927 – 1934 pełnił funkcję prezesa Zarządu Oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Łowiczu. Współpracował przy reaktywowaniu Muzeum Etnograficznego PTK i wzbogacaniu jego zbiorów. Był członkiem Powiatowego Komitetu Regionalnego, pod którego auspicjami ukazywało się w latach 1932 – 33 czasopismo Życie Łowickie. W ramach działalności Komitetu, który został powołany 1928 r., prowadzono badania nad regionem w aspekcie środowiskowym. W efekcie tych badań w 1932 r. wydano opracowania pt. Prace monograficzne powiatu łowickiego, w których zostały zawarte dwa artykuły Aleksandra Bluhma – Kwiatkowskiego: Powiat łowicki (Położenie, rzeźba naziomu, budowa geologiczna i kopaliny) oraz Hydrografia powiatu łowickiego. Publikował artykuły z dziedziny turystyki, na temat Seminarium Nauczycielskiego oraz wspomnieniowe. Był również autorem Przewodnika po Łowiczu i okolicy, które ukazało się dwukrotnie w 1927 i 1934 r.

Notatka z Łowiczanina nr 31/1924.

W latach 30 - tych w ramach prac społeczno - oświatowych Związku Nauczycielstwa Polskiego prowadził wykłady z nauki obywatelskiej w Uniwersytecie Ludowym ZNP im. Władysława Reymonta w Łowiczu.

W 1934 r. został podinspektorem szkolnym we Włocławku, a od 1937 r. w Łowiczu.

Podczas okupacji niemieckiej wchodził w skład Departamentu Oświaty Delegatury Rządu na Kraj z siedzibą w Warszawie, tzw. trójka z siedzibą w Łowiczu – była to tajna władza szkolna kierująca całokształtem działalności oświatowej. Organizował komplety tajnego nauczania w zakresie szkoły powszechnej. Po wojnie pełnił funkcję inspektora szkolnego obwodu łowickiego. W latach 1949 - 1953 uczył geografii w Liceum Ogólnokształcącym w Łowiczu. Należał do Stronnictwa Demokratycznego. Zmarł 9 lutego 1953 r. w Łowiczu i został pochowany na Cmentarzu Kolegiackim.

Życie prywatne

W lipcu 1924 r. ożenił się z Ireną Świtkiewicz, nauczycielką Gimnazjum Żeńskiego im. Juliana Niemcewicza w Łowiczu, późniejszą wieloletnią nauczycielką języka niemieckiego w Liceum Ogólnokształcącym im. Józefa Chełmońskiego. Ślub odbył się w kaplicy budynku dawnego seminarium XX. Misjonarzy w Łowiczu. Irena Bluhm – Kwiatkowska zmarła 5 marca 1973 r. Małżeństwo było bezdzietne. W Łowiczu zamieszkiwali w domu na Starym Rynku 13, będącym własnością Łukasza Skowrońskiego.

Ciekawostki

  • Aleksander Bluhm – Kwiatkowski był autorem napisu, jaki znalazł się na pomniku poświęconym łowiczanom poległym o wolność. Jego projekt został wybrany w drodze konkursu, w którym brało udział 81 projektów, zgłoszonych przez 54 osoby. Pierwotna wersja napisu brzmiała: “Synom Ziemi Łowickiej Bojownikom Niepodległości”, ostateczna wersja jaka została umieszczona na pomniku, po wprowadzeniu drobnej poprawki to: “Synom Ziemi Łowickiej Bojownikom o Niepodległość”. Bluhm – Kwiatkowski otrzymaną nagrodę przekazał na budowę pomnika.
  • W 1918 r. był społecznym członkiem Straży Bezpieczeństwa, która została powołana przez Komitet porządku i bezpieczeństwa mienia i życia mieszkańców Łowicza. Razem z J. Komarem zajmował się Dzielnicą I, która obejmowała Rynek Kościuszki, ul. Wjazdową i stację kolejową.

Odznaczenia

  • Polskiej Organizacji Wojskowej;
  • Obywatelski Komitet Obrony Państwa;
  • Odznaka honorowa Za walkę o szkołę polską.

Opracowania

  • Bluhm-Kwiatkowski Wojciech, Wspomnienie o bracie; Zbiór rękopisów Archiwum Państwowego m. st. Warszawy Oddział w Łowiczu
  • Głowacka – Katarzyńska Elżbieta, Prof. Irena Bluhm – Kwiatkowska, [w:] Z dziejów średnich szkół ogólnokształcących i koła wychowanków w Łowiczu, wyd. przez Koło Wychowanków i Wychowanek Szkół Średnich Ogólnokształcących w Łowiczu, Łowicz 2000, s. 233 – 234.
  • Gumiński Tadeusz, Łowiczanie z okresu II Rzeczypospolitej. Słownik biograficzny (Ambroziak Stanisław – Dietrichowa Helena), Łowicz 1987.
  • Kowalska Halina, Wspomnienie o dyrektorze Żyto, [w:] Biuletyn informacyjny, wyd. przez Koło Wychowanków i Wychowanek Szkół Średnich Ogólnokształcących w Łowiczu, nr XXVI, Łowicz 2005, 52 - 54.
  • Maciejak Jerzy, W czasie II wojny światowej i okupacji hitlerowskiej, [w:] Łowicz. Dzieje Miasta, pod red. R. Kołodziejczyka, Warszawa 1986, s. 441.
Osobiste