Grudzień

Z Nowy Łowiczanin

Kalendarium – Grudzień

  • 1 grudnia 1861 r. otwarto odcinek drogi żelaznej z Łowicza do Kutna o długości 45,3 km. Stanowił on fragment linii kolejowej Warszawa – Bydgoszcz, którą ostatecznie otwarto 4 grudnia 1861 r.


  • 1 grudnia 2007 r. w łowickim muzeum otwarto wystawę Marii Gierczyńskiej pt. "Impresje"



  • 2 grudnia 1991 r. pierwszy burmistrz Łowicza po 1989 r. Łukasz Kazłowski podał się do dymisji.


  • 2 grudnia 1995 r. z okazji 100 rocznicy urodziny dra Stanisława Rotstada, odsłonięta została tablica jemu poświęcona. Została ufundowana przez Polskie Towarzystwo Lekarskie, a przychodnia na Starym Rynku, na której ścianie ją wmurowano, została nazwana jego imieniem.



  • 3 grudnia 1886 r. w Warszawie urodził się Władysław Rogowski, dr filozofii, pedagog, wizytator szkolny, działacz społeczno – oświatowy, dyrektor Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Łowiczu. Zmarł 25 kwietnia 1945 r. w Baskoje na Uralu.


  • 3 grudnia 1918 r. Stanisław Rotstad wstąpił do 36 pułk piechoty Legii Akademickiej, która powstała pod dowództwem mjr Zygmunta Bobrowskiego. Związany był z nią do 1921 r.


  • 3 grudnia 1997 r. w Łowiczu zmarł Wacław Kazuń, więzień polityczny, długoletni kolejarz, członek pocztu sztandarowego w Duszpasterstwie Kolejarzy „Solidarność”.


  • 4 grudnia 1781 r. został mianowany pierwszy biskup sufragan łowicki. Sufragania została utworzona przez Stolicę Apostolską na prośbę prymasa Antoniego Ostrowskiego. Pierwszym biskupem sufraganem został mianowany Gaspar Szajowski. Święcenia biskupie otrzymał w maju 1782 roku w kościele św. Jakuba w Skierniewicach.


  • 4 grudnia 1941 r. w obozie koncentracyjnym w Auschwitz zginął Zdzisław Maćkowski, starosta łowicki w latach 1933 – 1935, działacz gospodarczy, społeczny i ludowy, organizator budowy szkół podstawowych w powiecie łowickim i Domu Ludowego w Łowiczu. Pułkownik piechoty Wojska Polskiego.


  • 4 grudnia 1954 r. – przy ul Stalina 20 (Podrzeczna 20) w Łowiczu nastąpiło uroczyste otwarcie Powiatowego Domu Kultury w Łowiczu. Był to pierwszy po wojnie ośrodek kultury w Łowiczu.



  • 5 grudnia 1780 r. abp Antoni Ostrowski poświęcił nowy, powiększony cmentarz przy kościele św. Leonarda. Wydarzenie to było następstwem wydanego przez apba Ostrowskiego dokumentu, zakazującego chowania zmarłych po kościołach i w ich obrębie. Tym samym od 1780 do 1820 r. cmentarz przy kościele św. Leonarda był miejscem pochówku dla zmarłych z obu łowickich parafii.


  • 5 grudnia 1915 r. przy gimnazjum męskim im. ks. Józefa Poniatowskiego w Łowiczu powstała pierwsza drużyna harcerska. Została założona przez Stefana Piłacika przy poparciu dyrektora Karola Kostro i ks. Maksymiliana Cichockiego. Harcerze z tej drużyny brali udział w rozbrajaniu Niemców oraz uczestniczyli w wojnie polsko – bolszewickiej.



  • 6 grudnia 1898 r. w miejscowości Lnisno urodził się Jan Zbudniewek, nauczyciel, uczestnik wojny bolszewickiej w 1920 r., organizator tajnego nauczania, po wojnie dyrektor gimnazjum i liceum w Łowiczu. Był organizatorem i wieloletnim dyrektorem Liceum Medycznego w Łowiczu. Honorowy Obywatel Łowicza. Zmarł 23 czerwca 1981 r. w Łowiczu.


  • 6 grudnia 1934 r. w Seligowie urodził się Stanisław Kędziora, biskup pomocniczy warszawski w latach 1987–1992, biskup pomocniczy warszawsko-praski w latach 1992–2011, od 2011 biskup senior diecezji warszawsko-praskiej.


  • 7 grudnia 1524 r. abp Jan Łaski przeprowadził reformę wójtostwa łowickiego. Uczynił je dziedzicznym, zapisując niejakiej Annie, wdowie po wójcie Macieju, i ich synowi Pawłowi.


  • 7 grudnia 1786 r. w pałacu w Kiernozi urodziła się Maria Łączyńska, primo voto Walewska, secundo voto d'Ornano, kochanka cesarza Napoleona Bonaparte.



  • 8 grudnia 1954 r. zmarł pułkownik Stanisław Wecki, dowódca 10 Pułku Piechoty w Łowiczu w latach 1925-1926, wykładowca Akademii Sztabu Generalnego. Oskarżony po wojnie o szpiegostwo i działalność konspiracyjną, został skazany na 13 lat więzienia, zmarł w wyniku tortur, został pośmiertnie zrehabilitowany.


  • 8 grudnia 1989 r. Alojzy Orszulik otrzymał w siedleckiej katedrze sakrę biskupią z rąk prymasa kardynała Józefa Glempa. Za zawołanie biskupie przyjął Christo in aliis servire.


  • 8 grudnia 2011 r. w Łowickim Ośrodku Kultury zespół Ksinzoki wystawił „Willię u Ksinzoków” – przedstawienie słowno-muzyczne w całości gwarą łowicką. Scenariusz przedstawienia oparty na Chłopach Reymonta miał za zadanie ukazanie dawnych obyczajów związanych z Wigilią Bożego Narodzenia, występujących na terenie Księstwa Łowickiego.


  • 9 grudnia 1973 r. w Masłowicach zmarł Jan Król (ur. 3 października 1901 r. w Jackowicach), działacz ludowy, poseł na Sejm PRL. Absolwent gimnazjum im. ks. J. Poniatowskiego w Łowiczu. Autor książki „Jackowice. Szkic monograficzny”.


  • 9 grudnia 2010 r. Kapituła Tytułu Łowiczanina Roku, w wyniku głosowania ogłosiła Eligiusza Pietruchę Łowiczaninem Roku 2010. Przyznając mu tytuł kapituła chciała uhonorować go za to wszystko, co zrobił dla naszego miasta i naszej ziemi przez minione kilkadziesiąt lat.


  • 10 grudnia 1901 r. w Łodzi urodził się Marian Kębłowski, członek Polskiej Organizacji Wojskowej, kapelmistrz 10 pp, komendant Polskiej Organizacji Zbrojnej.


  • 10 grudnia 2011 r. na skwerze Solidarności w Łowiczu rozpoczęły się obchody 30. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego. W uroczystościach wzięło udział około 200 osób. Wśród nich pojawiło się wielu internowanych i więźniów politycznych.


  • 11 grudnia 1817 r. w Paryżu zmarła Maria Walewska, hrabina d'Ornano, pochodząca z Kiernozi pod Łowiczem, żona szambelana królewskiego Anastazego Walewskiego. Kochanka cesarza Napoleona Bonaparte.


  • 11 grudnia 2009 r. w łowickim muzeum odbyło się uroczyste zakończenie „Spotkań z Chełmońskim” oraz zakończenie „Roku Chełmońskiego w powiecie łowickim” z okazji 160. rocznicy urodzin artysty.



  • 12 grudnia 1925 r. we Włocławku zmarła Cecylia Czołomiej (ur. 28 grudnia 1872 r. w Łowiczu), nauczycielka, zakonnica Zgromadzenia Sióstr Wspólnej Pracy. Siostra Cecylia zapisała Zgromadzeniu swój dom w Łowiczu przy ul. Zduńskiej 22, gdzie w 1924 r. sprowadziły się siostry i przebywają do chwili obecnej.


  • 12 grudnia 1981 r. w Zakładzie Karnym w Łowiczu osadzono pierwszych internowanych. Już dwa tygodnie wcześniej nakazano przygotować w więzieniu 100 wolnych miejsc. Wśród pierwszej grupy internowanych było 10 kobiet (wywiezionych do AŚ Warszawa Grochów). W styczniu 1982 roku w ZK Łowicz przebywało przeszło 180 osadzonych. Ośrodek dla internowanych został rozwiązany w sierpniu 1982 roku.


  • 12/13 grudnia 1943 r. w wyniku zdrady Mariana Puchalskiego i Kazimierza Kobiereckiego Gestapo rozpoczęło aresztowania działaczy łowickiego podziemia. Aresztowano ok. 100 osób należących do łowickiego obwodu AK, w tym m.in. ppor. Henryka Kocembę, ps. Władysław, który był jednym z czołowych organizatorów zrzutów lotniczych na Ziemi Łowickiej.


  • 13 grudnia 2010 r. zmarł Marian Zwierz, wieloletni pracownik, wiceprezes, prezes Związków Gminnych Spółdzielni Samopomoc Chłopska, społecznik. Został pochowany na łowickim cmentarzu Emaus.



  • 14 grudnia 1900 r. w Skaratkach urodził się Józef Rutkowski, działacz społeczny i gospodarczy, założyciel i pierwszy wójt gminy Domaniewice.


  • 14 grudnia 2007 r. w sali barokowej łowickiego muzeum wystąpiła orkiestra Camerata Masovia z Sochaczewa pod dyrekcją kontrabasisty Artura Komorowskiego. Koncert towarzyszył uroczystościom związanym z odsłonięciem na Błoniach pomnika poświęconego pamięci ofiar nazistowskich obozów pracy w Małszycach i Kapitule.


  • 15 grudnia 1857 r. Rada Administracyjna Królestwa Polskiego wydała postanowienie na temat organizowania wystawy płodów i wyrobów gospodarstwa wiejskiego, oraz zwierząt domowych wszelkiego rodzaju, która miała się odbywać corocznie w Łowiczu. Wystawa ta miała być utożsamiana z istniejącym wcześniej jarmarkiem rozpoczynającym się 21 września każdego roku.



  • 16 grudnia 1914 r. w Kompinie urodził się Władysław Miziołek, polski biskup rzymskokatolicki, ekumenista, biskup pomocniczy warszawski w latach 1969–1992. Zmarł 12 maja 2000 r. w Warszawie.



  • 16 grudnia 1953 r. Wincenty Kaźmierczak został wybrany prezesem łowickiego oddziału PTTK. Był pierwszym prezesem oddziału po zalegalizowaniu go po wojnie przez władze komunistyczne.


  • 17 grudnia 1873 r. w Kaliszu urodził się Jan Michalski, technik, minister aprowizacji w rządzie Wincentego Witosa, burmistrz miasta Łowicza w latach 1929 – 1934.


  • 17 grudnia 1878 r. w Modelu urodził się Adam Dzięgielewski, działacz komunistyczny. Podczas II wojny światowej organizował w Łowiczu Polska Partię Robotniczą. Zginął w obozie w Auschwitz.



  • 17 grudnia 2007 r. w łowickim kinie Fenix odbyła się premiera filmu dokumentalnego o łowickiej Armii Krajowej i Szarych Szeregach, pt. „Gdy przyjdzie odpowiedni moment...”. Film opowiada m.in. o słynnej akcji uwolnienia Zbigniewa Fereta z łowickiego więzienia NKWD, a także o innych wydarzeniach z okresu II wojny światowej, rozgrywających się na terenie Łowicza.


  • 17 grudnia 2007 r. bp Józef Zawitkowski poświęcił nową kapliczkę w Otolicach. Kapliczka została ufundowana przez Alicję Winnicką-Popczyk, Wojciecha Popczyka oraz Halinę Winnicką.


  • 18 grudnia 1806 r. Napoleon Bonaparte, podróżując w kierunku Warszawy, na krótko zatrzymał się w kamienicy przy Starym Rynku w Łowiczu.


  • 18 grudnia 2007 r. rozpoczęły się uroczystości związane z odsłonięciem na Błoniach pomnika poświęconego pamięci ofiar nazistowskich obozów pracy w Małszycach i Kapitule- Polaków, Żydów i jeńców sowieckich. Tego samego dnia w Galerii Browarna w Łowiczu otwarto wystawę pt. „Łowicz 1939-1945 – Pamiętamy”.


  • 18 grudnia 2008 r. w łowickim muzeum została uroczyście otwarta Izba Pamięci Łowickich Żydów. Izba poświęcona jest tym, którzy przez kilkaset lat żyli w Łowiczu, byli jego aktywnymi obywatelami.


  • 18 grudnia 2008 r. ks. Stefan Wysocki, Honorowy Obywatel Łowicza, został odznaczony w Belwederze Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczenie w imieniu prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, wręczył nominatowi szef BBN Władysław Stasiak. Obaj zginęli 1,5 roku później w katastrofie smoleńskiej.


  • 18 grudnia 2009 r. w Powiatowej Bibliotece Publicznej w Łowiczu nastąpiła uroczysta inauguracja „Księżackiej Biblioteczki Regionalnej”, którą zapoczątkował tomik wierszy łowickiej poetki ludowej Ewy Tomczak, pt. „Hej ode wsi do miasta”.


  • 19 grudnia 1885 r. w Strugienicach urodziła się Wiktoria Dzierżkowa, działaczka społeczna i ludowa, członkini Związku Młodzieży Wiejskiej, organizatorka Koła Gospodyń Wiejskich w Szymanowicach. W okresie II wojny światowej aktywnie działała w SL „Roch” oraz w Batalionach Chłopskich.


  • 19 grudnia 1992 r. w sali barokowej łowickiego muzeum w koncercie z cyklu „Solo i w duecie” w akompaniamencie Elli Susmanek (obecnie prof. Ella Susmanek-Mysińska) wystąpiła, początkująca wówczas Małgorzata Walewska. Konferansjerem był Lucjan Kydryński.



  • 20 grudnia 1920 r. w związku z najazdem bolszewickim na Polskę, rozpoczął się dopiero rok szkolny w Seminarium Nauczycielskim w Łowiczu. W wojnie 1920 r. brało udział 11 nauczycieli i 95 uczniów tego seminarium, 7 z nich poległo w walce.




  • 21 grudnia 2009 r. określono regulamin w sprawie ustanowienia zasad i trybu przyznawania „Nagrody im. Władysława Grabskiego", stanowiący załącznik do Uchwały Nr XLIV/332/2009 Rady Powiatu Łowickiego.


  • 22 grudnia 1865 r. odbyła się ostatnia sesja Kapituły łowickiej. W ramach restrykcji popowstaniowych nastąpiła kasata Kapituły.


  • 23 grudnia 1897 r. urodził się Henryk Reinecke, rolnik i przemysłowiec, ułan, działacz OSP, właściciel browaru oraz największego gospodarstwa w mieście gospodarstwa rolnego na przedmieściu Korabka. Jego ojczymem był burmistrz Łowicza Leon Gołębiowski.


  • 23 grudnia 1906 r. w Kęszycach w powiecie łowickim urodziła się Józefa Obórko, chłopska działaczka komunistyczna. Brała udział w Europejskim Kongresie Chłopskim w Berlinie w 1930 r. W czasie II wojny światowej organizowała PPR w Rejonie Sochaczewskim i Łowickim. Została zamordowana 17 grudnia 1943 r. w obozie w Auschwitz.


  • 23 grudnia 1941 r. w Łowiczu zmarł Emil Balcer, kupiec, działacz społeczny, kolekcjoner książek i czasopism. W czasie I wojny światowej burmistrz Łowicza.


  • 23 grudnia 1961 r. w Łowiczu urodził się Adam Ruta, policjant, od 1 listopada 1998 do 15 marca 2005 komendant Komendy Powiatowej Policji w Łowiczu, odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi, Łowiczanin Roku 2001.


  • 23 grudnia 1994 r. Towarzystwo Dom Ludowy w Łowiczu zostało wpisane do rejestru stowarzyszeń w Sądzie Wojewódzkim w Skierniewicach jako kontynuator działalności TDL powstałego w 1934 r., które prawnie nigdy nie zostało rozwiązane.


  • 23 grudnia 1996 r. ks. Wiesław Wronka został kapelanem honorowym Jego Świątobliwości Jana Pawła II.


  • 23 grudnia 2009 r. ks. Wiesław Frelek otrzymał tytuł Kanonika Honorowego Katedralnej Kapituły Łowickiej.


  • 24 grudnia, w dzień Wigilii Bożego Narodzenia rozpoczyna się cykl obrzędowy, trwający do 6 stycznia. W tradycji łowickiej obfituje on w wielorakie formy obrzędów i zwyczajów.


  • 25 grudnia 1926 r. w Łowiczu urodził się Mieczysław Szonert, polski aktor filmowy i telewizyjny. Absolwent PWST w Łodzi. Był aktorem Teatru Powszechnego w Łodzi. Zmarł 31 października 1995 r. w Łodzi


  • 25 grudnia 1950 r. w Parzeniu w woj. Płockim urodziła się Zofia Rżewska dyrektor Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej SANEPID w Łowiczu.


  • 26 grudnia 1885 r. w Warszawie urodziła się Wanda Ostoja – Roguska dyrektor Państwowego Gimnazjum Żeńskiego im. J. U. Niemcewicza w Łowiczu w latach 1920-1934


  • 26 grudnia 1944 r. zmarł ks. Stefan Stegmann, proboszcz łowickiej parafii ewangelickiej od 5 czerwca 1920 r.


  • 26 grudnia 1992 r. zmarł Antoni Uthke, harcerz, żołnierz w wojnie obronnej 1939 r., żołnierz Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, walczył m.in. pod Tobrukiem i Monte Cassino, wielokrotnie odznaczony. Pochowany na cmentarzu ewangelickim w Łowiczu.


  • 26 grudnia 2010 r. w sali konferencyjnej hotelu ECO w Łowiczu odbyło się spotkanie założycielskie klubu Fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju. Ideą klubu jest popieranie myśli ekonomicznej Leszka Balcerowicza oraz uświadamianie społeczeństwu pewnych spraw apolitycznych, głównie ekonomicznych, związanych z naszym regionem.


  • 27 grudnia 1868 r. w Pułtusku urodziła się Aniela Maria Chmielińska działaczka społeczna i oświatowa, krajoznawca, twórczyni Muzeum Etnograficznego Ziemi Łowickiej, organizatorka bibliotek. Zmarła 5 kwietnia 1936 r. w Warszawie.


  • 27 grudnia 1909 r. w Starym Waliszewie urodził się Henryk Jabłoński, polski polityk, działacz komunistyczny okresu PRL, historyk, profesor UW oraz Warszawskiej Akademii Politycznej. Zmarł 27 stycznia 2003 r. w Warszawie.


  • 28 grudnia 1872 r. w Łowiczu urodziła się Cecylia Dioniza Czołomiej, nauczycielka, zakonnica Zgromadzenia Sióstr Wspólnej Pracy. Doprowadziła do utworzenia domu Zgromadzenia w Łowiczu, zapisując mu swój prywatny dom, przy ul. Zduńskiej 22, gdzie siostry mieszkają do tej pory.



  • 28 grudnia 2010 r. w Powiatowej Bibliotece Publicznej w Łowiczu odbyła się promocja publikacji „Ludowe rymy” wydanej w serii Księżacka Biblioteczka Regionalna.


  • 29 grudnia 1819 r. w Czerniakowie zmarł Rafał Morowicz, bernardyn, kronikarz klasztoru w Łowiczu. Autor „Kroniki klasztoru Bernardynów w Łowiczu" opisującej lata przełomu XVIII i XIX wieku. Z Łowiczem związany przez 30 lat kapłaństwa, do kasaty klasztoru bernardynów w 1806 roku.


  • 29 grudnia 1895 r. w Chąśnie urodził się Tomasz Kazimierowicz, działacz społeczny i niepodległościowy, autor wielu prac z zakresu spółdzielczości i historii ruchu ludowego. Najbliższy współpracownik starosty Zdzisława Maćkowskiego. Od 1934 r. kierownik Domu Ludowego w Łowiczu.



  • 30 grudnia 1806 r. na łowickich błoniach zebrało się ok. 30 tysięcy pospolitego ruszenia, które miało brać udział w służbie zbrojnej Księstwa Warszawskiego.


  • 30 grudnia 1899 r. – w budynku przy ul. Podrzecznej, wybudowanym wg projektu Jana Zapolskiego odbyło się uroczyste otwarcie kino-teatru „Eos". Sala widowiskowa obok działalności kulturalnej służyła również jako miejsce zebrań publicznych i wieców. W dniu otwarcia wystawiono sztukę Aleksandra Fredry „Pan Benet”. Po spektaklu odbył się uroczysty bal.



  • 31 grudnia 1932 r. z powodu kryzysu, uchwałą sejmiku powiatowego i Rady Miejskiej Łowicza KKO Powiatu Łowickiego i KKO miasta Łowicza zostały połączone. Od tej pory do 1949 r. istniały pod nazwą Komunalna Kasa Oszczędności Powiatu Łowickiego w Łowiczu.


opracowała: Katarzyna Piotrkiewicz


Osobiste