Karpiński Janusz

Z Nowy Łowiczanin

(Różnice między wersjami)
(dodana data śmierci)
 
Linia 1: Linia 1:
[[Plik:karpiński.jpg|thumb|right|220px|Janusz Karpiński - zdj. z czasów wojny. (fot. z: Janusz Karpiński, ''Pod bramę piekła'', [w:] ''Łowiczanin. Kwartalnik historyczny'', nr 2/2008, s. 3). ]]
[[Plik:karpiński.jpg|thumb|right|220px|Janusz Karpiński - zdj. z czasów wojny. (fot. z: Janusz Karpiński, ''Pod bramę piekła'', [w:] ''Łowiczanin. Kwartalnik historyczny'', nr 2/2008, s. 3). ]]
-
'''Janusz Karpiński''' – (ur. 6 czerwca 1921 r. [http://pl.wikipedia.org/wiki/Radom Radom], zm. 2017 r.) ps. „Okrzeja”, „Michorowski”, współtwórca i jeden z dowódców [http://pl.wikipedia.org/wiki/Szare_Szeregi Szarych Szeregów], nauczyciel. Honorowy Obywatel Łowicza.
+
'''Janusz Karpiński''' – (ur. 6 czerwca 1921 r. [http://pl.wikipedia.org/wiki/Radom Radom], zm. 30 kwietnia 2017 r.) ps. „Okrzeja”, „Michorowski”, współtwórca i jeden z dowódców [http://pl.wikipedia.org/wiki/Szare_Szeregi Szarych Szeregów], nauczyciel. Honorowy Obywatel Łowicza.
[[Plik:karpinski1.jpg|thumb|right|220px|W dniu otrzymania tytułu Honorowego Obywatela Łowicza. (fot. ze zbiorów NŁ)]]
[[Plik:karpinski1.jpg|thumb|right|220px|W dniu otrzymania tytułu Honorowego Obywatela Łowicza. (fot. ze zbiorów NŁ)]]
== Pochodzenie ==
== Pochodzenie ==

Aktualna wersja na dzień 06:12, 22 sie 2019

Janusz Karpiński - zdj. z czasów wojny. (fot. z: Janusz Karpiński, Pod bramę piekła, [w:] Łowiczanin. Kwartalnik historyczny, nr 2/2008, s. 3).

Janusz Karpiński – (ur. 6 czerwca 1921 r. Radom, zm. 30 kwietnia 2017 r.) ps. „Okrzeja”, „Michorowski”, współtwórca i jeden z dowódców Szarych Szeregów, nauczyciel. Honorowy Obywatel Łowicza.

W dniu otrzymania tytułu Honorowego Obywatela Łowicza. (fot. ze zbiorów NŁ)

Spis treści

Pochodzenie

Jego ojciec Marian był kolejarzem, matka Regina nauczycielką. Janusz miał starszego brata Zbigniewa. W 1933 r. Karpińscy przeprowadzili się z Radomia do Łowicza.

Nauka

Pierwszą naukę pobierał w Państwowym Gimnazjum im. Ks. Józefa Poniatowskiego, gdzie w 1937 r. otrzymał tzw. małą maturę. Następnie rozpoczął naukę w Liceum Pedagogicznym w Łowiczu, gdzie zdążył ukończyć dwie klasy, gdyż dalszą naukę przerwała mu wojna.

Okres II wojny światowej

W 1936 r. wstąpił do Związku Harcerstwa Polskiego, gdzie pełnił funkcję przybocznego w 49. Kolejowej Drużynie Harcerskiej w Łowiczu. Po wybuchu wojny, jako harcerz – członek Pogotowia Harcerskiego, pełnił służbę wartowniczą w 10 Pułku Piechoty. Po zakończeniu działań wojennych wrócił do Łowicza i wraz z grupą przedwojennych harcerzy stworzył podziemną organizację, zwaną Polska Organizacja Skautowa, która skupiała głównie młodych ludzi w wieku 16 – 20 lat. Utworzono też komendę powiatową POS, na czele której stanął Karpiński. Odpowiadał w niej za drukowanie i kolportowanie pierwszej w Łowiczu tajnej prasy, utworzenie komórki wywiadu kolejowego, akcje tzw. małego sabotażu, zdobywanie broni i sprzętu, produkowanie dokumentów, chroniących przed wywózką do Niemiec itp. W czerwcu 1940 r. nawiązał kontakt z ZWZ. W czerwcu 1942 r., kiedy POS zmieniło kryptonim na Szare Szeregi i ze starszych harcerzy utworzono kompanię, Karpiński został zastępcą dowódcy, którym był ppor. Bernard Pierzchała. W 1942 r. objął kierownictwo wywiadu i kontrwywiadu na terenach kolejowych w Łowiczu. Utworzył pluton Wielkiej Dywersji i został jego dowódcą. Przygotowywał „Akcję Burza” na terenach kolejowych w Łowiczu. Na polecenie Komendanta Obwodu AK utworzył grupę do specjalnych zadań – walki biologicznej. Uczył na tajnych kompletach w Bednarach. Karpiński szczególną troską otaczał młodszych członków SzSz, dbając o ich bezpieczeństwo, wychowanie patriotyczne i naukę na tajnych kompletach.

Ukończył tajny kurs instruktorski – otrzymując stopień podharcmistrza i tajną podchorążówkę – otrzymując stopień kaprala podchorążego, a następnie podporucznika.

Z ks. Zdzisławem Peszkowskim. (fot. ze zbiorów NŁ)

Aresztowanie

14 czerwca 1944 r. z bratem Zbigniewem został aresztowany przez łowickie gestapo. Więziony w Łowiczu oraz na Pawiaku w Warszawie. Przesłuchiwany przez Gestapo w Alejach Szucha, po czym wywieziony do obozu Gross Rosen.

Po wojnie

Po wyzwoleniu obozu 9 maja 1945 r., odzyskał wolność i wrócił do Łowicza. Poszukiwany przez NKWD postanowił wyjechać do Węglińca. W międzyczasie pracował jako kolejarz, odbył służbę wojskową, skończył studia, nauczał fizyki, a przed przejściem na emeryturę w 1982 r. był dyrektorem Zespołu Szkół w Zgorzelcu. Obecnie jest harcmistrzem i majorem Wojska Polskiego w stanie spoczynku. Był współorganizatorem w 1985 roku Środowiska, a później Stowarzyszenia Szarych Szeregów w Łowiczu. Jako pierwszy rozpoczął pisanie historii łowickich Szarych Szeregów. Wydane zostały w 1988 roku przez MOBN, pt. Z dziejów konspiracyjnej prasy Szarych Szeregów. Pisywał do „Nowego Łowiczanina”.

Tytuły i odznaczenia

Tytuł Honorowego Obywatela Łowicza otrzymał z rąk ówczesnego burmistrza Ryszarda Budzałka. (fot. ze zbiorów NŁ)

Otrzymał ponad 20 odznaczeń, z Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski włącznie. W 2004 roku otrzymał Honorowe Obywatelstwo Łowicza.

Varia

  • Tytuł Honorowego Obywatela Łowicza został mu nadany w 65. rocznicę powstania Szarych Szeregów i 65. rocznicę powstania łowickiego hufca Szarych Szeregów.
  • Przez swoich kolegów ze Stowarzyszenia został nazwany ambasadorem łowickich Szarych Szeregów i samego Łowicza na Dolnym Śląsku.
  • Karpiński jest 6 absolwentem łowickiego liceum, który otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Łowicza.

Opracowania

  • Dębowski Tomasz, Wojna widziana oczami byłego członka Szarych Szeregów, [w:] Nowy Łowiczanin nr 48 /2010, s. 28 – 29.
  • Gdy Polak w Polaku jest orzeł... rzecz o sławnych Łowiczanach, praca zbiorowa, wyd. przez UM w Łowiczu, Łowicz 2006, s. 43.
  • Tomczak Edward, Początki Szarych Szeregów w Łowiczu , [w:] Łowiczanin. Kwartalnik historyczny, nr 2/2004, s. 4.
  • Wielicka Kalina, Honorowi obywatele Łowicza, [w:] Niedziela. Tygodnik Katolicki, nr 33/2004.
Osobiste