Komunalna Kasa Oszczędności miasta Łowicza

Z Nowy Łowiczanin

Akt z 25 czerwca 1930 r. (Zbiory prywatne Marka Wojtylaka)

Komunalna Kasa Oszczędności miasta Łowicza w Łowiczu - powstała w 1928 r. instytucja oszczędnościowo-kredytowa działająca w Łowiczu.

Spis treści

Powstanie

Akt z 25 czerwca 1930 r., z podpisami członków założycieli. (Zbiory prywatne Marka Wojtylaka)

Zapis o powołaniu Miejskiej Kasy Oszczędności znajdował się w Dekrecie o Samorządzie Miejskim miasta Łowicza. Zabiegi o jej powstanie czynione były już za czasów burmistrzów Stanisława Stanisławskiego i Leona Gołębiowskiego. Pierwszą uchwałę o zorganizowaniu KKO w Łowiczu podjęła Rada Miejska 12 maja 1926 r., drugą 19 stycznia 1927 r. 14 maja 1928 r. uchwalono statut KKO, który przesłano do zaakceptowania przez władze nadzorcze.

Uchwała ta przewidywała:

  • założenie Komunalnej Kasy Oszczędności w Łowiczu;
  • przyjęcie odpowiedzialności za wszelkie zobowiązania tej kasy przez gminę miejską miasta Łowicza.

7 lipca 1928 r. wojewoda warszawski zatwierdził uchwałę Rady Miejskiej z zastrzeżeniem, że proponowany kapitał zakładowy, wynoszący 5 tys. zł powinien zostać zwiększony do 25 tys. zł. Proponował także w razie nie posiadania takiej sumy pieniędzy zwrócić się po pożyczkę do Polskiego Banku Komunalnego.

Uroczystość otwarcia

Bilans miejskiej kasy oszczędności ...

Otwarcia KKO w Łowiczu dokonano 21 października 1928 r. w sali radzieckiej łowickiego ratusza, z udziałem m.in. starosty Z. Strzeszewskiego, ks. prałata L. Stepowskiego, burmistrza dr K. Baci, radnych i pracowników miejskich oraz licznie zaproszonych gości z różnych instytucji społecznych. Mowy okolicznościowe wygłosił burmistrz, ks. prałat - który również dokonał aktu poświęcenia lokalu, przewodniczący rady Józef Drzewiecki i zastępca naczelnika zarządu Aleksander Garwacki. Sekretarz Rady Miejskiej Wierzbicki odczytał akt otwarcia kasy, pod którym obecni tam złożyli podpisy.

Zadanie

Zadaniem kasy miało być ułatwienie gromadzenia oszczędności i ich oprocentowanie, a także ułatwienie ludności wzięcia taniego kredytu. Za wszelkie zobowiązania kasy odpowiedzialność ponosiła gmina miasta Łowicza, jako poręczający.

Zakres czynności

Z chwilą rozpoczęcia działalności 15 października 1928 r. zakres czynności kasy obejmował wszelkiego rodzaju operacje bankowe, jak: przyjmowanie wkładek oszczędnościowych, udzielanie pożyczek, dyskonto weksli, inkaso weksli i dokumentów. Kasa uprawniona była również do wypuszczania znaczków oszczędnościowych i nabywania papierów procentowych.

Organy zarządzające

... na dzień 31 XII 1929 r. (Łowiczanin nr 30/1930)
  • Rada Kasy - organ posiadający prawo stanowienia w sprawach Kasy. Składała się z 7 członków wybieranych przez Radę Miejską na okres trzech lat. Z czego czterech członków pochodziło z grona Rady Miejskiej. Przewodniczący był wybierany przez Radę Kasy. Co roku poprzez losowanie ustępowała 1/3 członków. Skład Rady w chwili założenia przedstawiał się następująco:
    • Przewodniczący: Józef Drzewiecki,
    • Wiceprzewodniczący: Leonard Gołębiowski,
    • Członkowie: Józef Tomczak, Lejb Bialer, Julian Rychter, Wacław Jankowski.
  • Zarząd - organ wykonawczy. Było to kolegium złożone z trzech członków, pośród których był również Naczelnik Zarządu. Powoływani przez Radę Kasy na okres trzech lat. Do pierwszego zarządu wchodzili:
    • Naczelnik: Franciszek Sierantowicz.
    • Zastępca: Aleksander Garwacki.
    • Członkowie: Abram Wartski, Maurycy Klimecki.
  • Komisja rewizyjna - składała się przeważnie z członków Rady Miejskiej. Pierwszymi członkami komisji rewizyjnej byli:
    • Przewodniczący: dr Kazimierz Bacia (ówczesny burmistrz);
    • Członkowie: Stefan Lipiński, Izaak Żelechowski.

Funkcjonowanie

Wkłady na książeczki oszczędnościowe kasy posiadały charakter funduszów, ulokowanych z bezpieczeństwem prawnym i były przyjmowane przez państwowe i komunalne władze jako wadia i kaucje. Przychody zaś z wkładów na książeczkach oszczędnościowych kasy wolne były od podatku od kapitałów i rent, o ile wysokość wkładów nie przewyższała 5000 zł. Wpisy na książeczkach były wolne od opłat stemplowych.

Za całość i bezpieczeństwo wkładów ręczyła gmina miasta Łowicza całym swoim majątkiem i dochodami. Członkowie władz instytucji kredytowych na terenie miasta nie mogli wchodzić w stosunki osobiste dłużnika do kasy bez specjalnej uchwały Rady Kasy. Kontrolę nad kasą sprawowała gmina miejska za pośrednictwem Komisji Rewizyjnej. Majątek kasy i majątek gminy były oddzielne i osobno administrowane.

Coroczne sprawozdania z działalności kasy, po zaopiniowaniu przez radę Miejską były podawane do publicznej wiadomości.

Władzą nadzorczą nad kasą był w pierwszej instancji wojewoda, a w drugiej Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Fuzja z Kasą Powiatową

Artykuł z Życia Łowickiego obwieszczający fuzję kas.

31 grudnia 1932 r., z powodu kryzysu, uchwałą sejmiku powiatowego i Rady Miejskiej Łowicza KKO Powiatu Łowickiego i KKO miasta Łowicza zostały połączone. Przewodniczącym Komitetu Likwidacyjnego i połączenia kas był starosta łowicki Kazimierz Wiąckowski. Połączoną instytucję nazwano Komunalna Kasa Oszczędności Powiatu Łowickiego w Łowiczu.

Do rady połączonych kas powołano: Starostę K. Wiąckowskiego, Zdzisława Boskiego, Leonarda Gołębiowskiego, Józefa Muchę, Marcina Piestrzeniewicza, Juljana Rychtera i Abrama Wartskiego. Do Komisji rewizyjnej kasy powołano I. Leszczyńskiego, F. Popławskiego i St. Staszewskiego. Na pierwszym posiedzeniu nowej rady, 30 grudnia 1932 r., wybrano na przewodniczącego rady starostę K. Wiąckowskiego, a na wiceprezesa Z. Boskiego. Powołano również zarząd w składzie: naczelnik Jan Kret, zastępca naczelnika Franciszek Sierantowicz, członek Józef Domański (dyrektor kasy). Rozwiązanie KKO Powiatu Łowickiego w Łowiczu nastąpiło 30 kwietnia 1949 r.

Siedziba

Lokal kasy miejskiej mieścił się przy ul. Stary Rynek im. Tadeusza Kościuszki 1, w lewej oficynie ratusza. Po fuzji kas miejskiej i powiatowej i po powstaniu Domu Ludowego w 1934 r. kasa została przeniesiona do jego budynku.

Varia

  • W 1994 r. podczas remontu dawnych biur Urzędu Stanu Cywilnego, mieszczących się w łowickim ratuszu odnaleziono metalową, cylindryczna puszkę, z zamkniętą korkiem butelką, w której znajdował się wykaligrafowany na kalce technicznej „Akt z dnia 25 czerwca 1930 r.” – dokument stwierdzający powstanie w październiku 1928 r. Komunalnej Kasy Oszczędności miasta Łowicza. Puszka ta została wmurowana w 1930 roku w ścianę jednego z pomieszczeń ratusza, w którym znajdowało się okienko kasowe. Do aktu dołączono statut KKO a także symboliczną 1 złoty polski w srebrze. W akcie odnotowano m.in., że powstanie kasy miało miejsce za czasów prezydenta Mościckiego marszałka Piłsudskiego i burmistrza Łowicza Jana Michalskiego. Ciekawe znalezisko zostało złożone w łowickim muzeum.

Źródła

  • Fuzja kas oszczędności, [w:] Życie Łowickie nr 43/1932, s. 5.
  • Klimecki Maurycy, Komunalna Kasa Oszczędności miasta Łowicza w Łowiczu, [w:] Łowiczanin, nr 30/1928, s. 6 i nr 31/1928, s. 5-6.
  • Komunalna Kasa Oszczędności miasta Łowicza, [w:] Łowiczanin, nr 48/1928, s. 6.
  • Otwarcie i poświęcenie Komunalnej Kasy Oszczędności w Łowiczu, [w:] Łowiczanin, nr 43/1928.
  • Tomczak Edward, Kto zakładał KKO, [w:] Nowy Łowiczanin, nr 25/1994, s. 12.
  • Waligórski Wojciech, Co kryją mury ratusza, [w:] Nowy Łowiczanin nr 8/1994, s. 7.
  • Wojtylak Marek, Banki i instytucje finansowo – kredytowe w Łowiczu i powiecie łowickim do 1950 r., [w:] Roczniki Łowickie, T. VIII, Łowicz 2011, s. 76 - 104,
  • Z Komunalnej Kasy Oszczędności, [w:] Życie Łowickie, nr 1/1933, s. 5.
  • Z Samorządu Powiatowego, [w:] Życie Łowickie, nr 1/1933, s. 5.
Osobiste