Lebioda Edward

Z Nowy Łowiczanin

Edward Lebioda (fot. ze zbiorów NŁ)

Edward Lebioda – (ur. 20 stycznia 1930 r. Lisiewice Duże – zm. 11 maja 2010 r. w Łowiczu) - rolnik, nauczyciel, społecznik, historyk z zamiłowania.

Spis treści

Pochodzenie

Pochodził z wielopokoleniowej rodziny włościańskiej. Jego ojciec brał udział w wojnie z bolszewikami w 1920 r., był zdecydowanym przeciwnikiem kolektywizacji, a przez władze komunistyczne nazywany kułakiem. Majątek jego ojca został spalony w pierwszych dniach września 1939 r. Odbudowywano go z trudem po 1945 r.

Wykształcenie

Edward Lebioda z żoną Danutą. Dąbrowa Zduńska - 1960 r. (fot. ze zbiorów NŁ.)

Edward Lebioda uczył się w Szkole Powszechnej w Lisiewicach Małych, jeszcze w czasie wojny.

W latach 1943-44 uczęszczał na tajne komplety. Przygotowywał się do egzaminów sprawdzających pod okiem takich profesorów jak: Jerzy Zawieyski, Leonilda Wyszomirska, czy Stanisław Renkawek. Historii uczył go Jan Wegner, który zaszczepił w nim zamiłowanie do tego przedmiotu.

W 1949 r. ukończył Liceum Ogólnokształcące w Łowiczu w klasie humanistycznej. Po maturze postanowił rozpocząć studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego. Od tego zamiaru odwiódł go Wegner, który stwierdził, że w ówczesnych czasach historia była zakłamana i nie warto takiej się uczyć.

Ostatecznie rozpoczął naukę w Wyższej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Łodzi. Po jej zamknięciu w 1950 r. kontynuował naukę w Wyższej Szkole Rolniczej w Olsztynie gdzie w 1952 roku uzyskał magisterium.

W 1958 r. ukończył również zawodowe Studium Pedagogiczne Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Ukończył również zaoczne Studium Metodyczne w CODKO w Brwinowie-Pszczelinie.

Praca zawodowa

25 września 2005 r. – 25 rocznica powstania NSZZ Solidarność, Edward Lebioda wraz z żoną Danutą otrzymują pamiątkowy medal. (fot. ze zbiorów NŁ).

Po skończeniu studiów został skierowany do pracy w Stacji Ochrony Roślin w Koszalinie. Jednak ze względu na swoje pochodzenie został w 1953 r. wywieziony do pracy w 7 Wojskowym Batalionie Górniczym Makoszowy koło Bytomia. Po dwóch latach wrócił do Koszalina gdzie pracował na Wydziale Rolnictwa. W 1956 r. z powodu choroby ojca wrócił do rodzinnych Lisiewic by w tym regionie szukać pracy.

Od 1956 roku pracował jako nauczyciel Ochrony Roślin w Szkole Rolniczej w Zduńskiej Dąbrowie. Przy pomocy pochodzącego z Nowych Zdun Józefa Kuczyńskiego, przeprowadził eksperyment pedagogiczny problemowego nauczania w zespołach uczniowskich. W ramach eksperymentu pedagogicznego w nauczaniu ochrony roślin nastąpiło przejście z systemu klasowo-lekcyjnego na system nauczania w pracowniach. Edward Lebioda prowadził w swojej pracowni zajęcia, które polegały na rozpoznawaniu chorób, szkodników i chwastów przy pomocy klucza i atlasów.

Eksperyment trwał w latach 1962-63. Lebioda kontynuował go jeszcze w roku 1964 i 1965 na potrzeby swojej pracy magisterskiej pt. „Wpływ problemowego nauczania w zespołach na wyniki pracy dydaktycznej i wychowawczej”. Praca powstała na SGGW, pod kierunkiem prof. J. Barteckiego. Wyniki jego pracy opublikował również Kuczyński w 1969 r. w pracy pt. „Efektywność problemowego nauczania przedmiotów rolniczych w zespołach uczniowskich”. Metodę nauczania problemowego stosował do końca swojej pracy dydaktycznej.

Od połowy lat 80. pełnił funkcję krajowego metodyka ochrony i hodowli roślin.

Na emeryturę przeszedł w 1988 r.

Działalność społeczna i polityczna

Edward Lebioda w skansenie w Maurzycach – przy ekspozycji dawnych maszyn i urządzeń ochrony roślin, ocalonych dzięki jego inicjatywie. (fot. ze zbiorów NŁ).

W latach 1967-1981 Edward Lebioda był społecznym członkiem stałej komisji programowo-podręcznikowej w Departamencie Oświaty Rolniczej Ministerstwa Rolnictwa i autorem zmienionego programu nauczania dla Technikum Ochrony Roślin w roku szkolnym 1967/68. Wprowadził ścisłą korelację ogrodnictwa z ochroną roślin ogrodniczych i uprawy z ochroną roślin rolniczych oraz organizacją ochrony roślin.

W latach 1970-1971 był recenzentem trzech podręczników dla Techników Ochrony Roślin w Państwowym Wydawnictwie Rolniczym i Leśnym.

W 1972 r. opracował zestaw pomocy naukowych z ochrony roślin, który miał być opublikowany w wydawnictwie zbiorowym. W 1973 r. opracował przewodnik do nauczania ogólnej ochrony roślin dla technikum telewizyjnego oraz uczestniczył w nagrywaniu lekcji dla TVP, dotyczącej tego tematu. W latach 1967-1973, w czasopiśmie „Ochrona roślin” opublikował trzy artykuły dotyczące stażów i praktyk zawodowych w stacjach ochrony roślin oraz dwa artykuły, dotyczące metodyki nauczania ochrony roślin w „Biuletynie Szkolnictwa Rolniczego”.

Od 1980 r. Edward Lebioda wraz z żoną Danutą należeli do Solidarności, a w stanie wojennym do Komitetu Pomocy dla uwięzionych i internowanych w Klubie Inteligencji Katolickiej przy kościele pijarów w Łowiczu. Władza ludowa uznała ich za wrogów, podejrzewając o działalność antypaństwową. Po dwukrotnych rewizjach ich domów, w Łowiczu i Dąbrowie Zduńskiej, zarekwirowano maszynę do pisania, kalki i wydawnictwa solidarnościowe.

Edward Lebioda w stanie wojennym był pod ciągłą obserwacją władz. Otarł się o utratę pracy, jednak z powodu braku następcy na jego stanowisko, postanowiono, że może zachować posadę nauczyciela ochrony roślin, jednak nie mógł być metodykiem i wyjeżdżać do innych szkół.

Lebioda w 1990 r. został wybrany radnym miejskim Łowicza I kadencji. 20 maja 1992 r. podczas spotkania w Urzędzie Gminy Łowicz został wybrany przewodniczącym prezydium, zawiązującego się wtedy Porozumienia Gmin Łowickich. Porozumienie to nie miało osobowości prawnej, mogło jednak służyć inicjowaniu i koordynowaniu prac o zasięgu ponadgminnym, współpracy w dziedzinie infrastruktury rolniczej, kultury, nauki itp. w ten sposób miała przygotowywać do odbudowy instytucji powiatu i samorządu powiatowego.

Publikacje

Przez cały okres pracy interesował się historią regionu łowickiego, a zwłaszcza kulturą ludową i ogrodnictwem, jednak pisaniem i publikacją swoich prac zaczął zajmować się dopiero na emeryturze, będąc członkiem Łowickiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i pełniąc funkcję wiceprzewodniczącego Wojewódzkiego Sejmiku Samorządowego w Skierniewicach.

Edward Lebioda był autorem m.in. takich dzieł jak:

  • Łowickie gospodarstwa rodzinne – 1992;
  • Efektywność kształcenia rolniczego w Zduńskiej Dąbrowie – 1996;
  • Łowickie rolnictwo i ogrodnictwo od XIV do XX wieku – 1998;
  • Kółka rolnicze w powiecie łowickim – 2001;
  • Kultura łowickiej wsi – 2002;
  • Dzieje szkół rolniczych w Zduńskiej Dąbrowie (współautor).

Varia

  • W 2000 roku dzięki staraniom Edwarda Lebiody szkole w Zduńskiej Dąbrowie przywrócono imię patronki – reformatorki rolnictwa Jadwigi Dziubińskiej.
  • 25 września 2005 r. Edward Lebioda wraz z żoną Danutą otrzymali pamiątkowe medale z okazji 25-lecia Solidarności.

Życie prywatne

Żonę Danutę poznał w szkole w Zduńskiej Dąbrowie, gdzie była sekretarką. Mieli troje dzieci: Wandę (ur. 1961 r.), Mirosławę (ur. 1965 r.) i Ryszarda (ur. 1972 r.). Wanda jest radcą prawnym, Mirosława pediatrą i lekarzem rodzinnym, a Ryszard sędzią, byłym prezesem Sądu Rejonowego w Łowiczu.

Bibliografia

  • Dzieje szkoły i efektywność kształcenia z Zduńskiej Dąbrowie w latach 1930 2005, praca zbiorowa, Zduńska Dąbrowa 2005.
  • Woldan – Romanowicz Elżbieta, Wolska- Kobierecka Mirosława, Edward Lebioda (1930 – 2010), [w:] Nowy Łowiczanin, nr 21/2010, s. 14-15.
Osobiste