Marzec

Z Nowy Łowiczanin

KALENDARIUM – MARZEC

  • 1 marca 1357 r. arcybiskup Jarosław Bogoria Skotnicki otrzymał od króla Kazimierza Wielkiego przywilej, potwierdzający posiadłości arcybiskupstwa gnieźnieńskiego. Przywilej umożliwił potwierdzenie dóbr przez księcia mazowieckiego Siemowita III.


  • 1 marca 1793 r. w wyniku drugiego rozbioru Polski, do Łowicza wkroczyli Prusacy.


  • 1 marca 1938 r. w Warszawie zmarł, pochodzący z Borowa w powiecie łowickim Władysław Grabski, polityk narodowej demokracji, ekonomista i historyk, minister skarbu oraz dwukrotny premier II RP, autor reformy walutowej, założyciel Łowickiego Towarzystwa Rolniczego.


  • 1 marca 1940 r. w Maurzycach urodził się Edward Gnat, działacz ludowy, samorządowiec, poseł na Sejm PRL IX kadencji oraz na Sejm RP II kadencji.


  • 2 marca 1597 r. król Zygmunt III Waza nadał przywilej dla kupców łowickich o wolnościach celnych. Mieszczanie otrzymali zezwolenie na posiadanie w Wyszogrodzie i Kamionie składów na sól wielicką.


  • 2 marca 1934 r. zmarł Edmund Schmidt, przemysłowiec, założyciel i właściciel fabryki nici przy ul. Bolimowskiej w Łowiczu. W latach 1919-1923 członek Rady Miejskiej w Łowiczu.


  • 2 marca 2010 r. w łowickim muzeum została otwarta wystawa „Plakat chopinowski”, której przyświecała idea uczczenia 200. rocznicy urodzin Fryderyka Chopina.


  • 3 marca 1899 r. zmarł ksiądz Wieniamin Skworcow, przełożony cerkwi św. Jana Chrzciciela w Łowiczu. Był najdłużej urzędującym przełożonym łowickiej cerkwi, pełnił tę funkcję w latach 1877-1899.



  • 4 marca 1950 r. zmarł, pochodzący ze Strugienic, Tomasz Wróbel poseł na Sejm Ustawodawczy w latach 1919-1922, członek Komisji Odbudowy Kraju.


  • 4 marca 1952 r. w Piotrkowie Trybunalskim urodził się Henryk Zasępa, wieloletni nauczyciel i dyrektor I Liceum Ogólnokształcącego im. Józefa Chełmońskiego w Łowiczu. Obecnie przewodniczący Rady Miejskiej w Łowiczu.


  • 5 marca 1879 r. władze rosyjskie zatwierdziły ustawę Towarzystwa Straży Ogniowej Ochotniczej, na mocy której powstała w Łowiczu Ochotnicza Straż Ogniowa.


  • 5 marca 1928 r. w Łowiczu urodził się Stefan Wysocki, ksiądz prałat, harcmistrz, żołnierz Szarych Szeregów hufca „Łoza”, uczestnik „Łowickiej Akcji pod Arsenałem”. Honorowy Obywatel Łowicza.




  • 5 marca 2008 r. Narodowy Bank Polski rozpoczął emisję „złotej” monety o nominale 2 zł, nawiązującej do historii miasta Łowicza. Moneta ukazała się w serii „32 Historyczne Miasta w Polsce”.


  • 6 marca 1941 r. Jan Wegner został aresztowany przez niemieckich żandarmów sprzed własnego domu. Został osadzony w więzieniu przy ul. Kurkowej, natomiast przesłuchiwany w siedzibie starostwa. Po kilkunastu dniach z innymi aresztantami został przewieziony na warszawski Pawiak. Mury więzienia, dzięki staraniom rodziny, opuścił 13 czerwca 1941 r.


  • 6 marca 2009 r. w sali barokowej łowickiego muzeum uroczyście zainaugurowano Rok Jana Wegnera, ustanowionego przez Radę Miejską w uznaniu zasług Wegnera dla utrwalania historii Łowicza i Ziemi Łowickiej, działalność kulturalną i społeczną oraz postawę patriotyczną. W 2009 r. przypadała 100. rocznica urodzin Wegnera.



  • 7 marca 1927 r. urodził się w Łowiczu Wojciech Tomczyk, ps. „Kmicic”, członek ZHP, działał w Szarych Szeregach. Uczestniczył w akcji odbicia „Cyfry”, po niej aresztowany i skazany na karę śmierci, zamienioną na długoletnie więzienie we Wronkach. Zwolniony w ramach amnestii w 1947 r.


  • 7 marca 1958 r. pijarzy otrzymali zgodę na ponowne objęcie kościoła w Łowiczu. Kasata zakonu nastąpiła w 1864 r. Pijarzy ostatecznie wrócili do Łowicza 14 października 1958 r.


  • 7 marca 2005 r. OSP Bednary Kolonia otrzymała sztandar ufundowany dzięki składkom mieszkańców oraz pomocy sponsorów, które zebrano w 2004 r.


  • 8 marca 1555 r. królowa Bona wystawiła przywilej dla kupców łowickich zwalniający z opłat cła i targowego.


  • 8 marca 1886 r. kaplicę św. Karola Boromeusza, mieszczącą się w budynku pomisjonarskim w Łowiczu zajęto na cerkiew, a uczęszczającym do niej uczniom Szkoły Realnej „polecono odtąd chodzić na nabożeństwa do kościoła popijarskiego”.


  • 8 marca 1945 r. miała miejsce akcja uwolnienia Zbigniewa Fereta, ps. „Cyfra” z łowickiego więzienia NKWD.


  • 8 marca 2002 r. zmarł Julian Brzozowski rzeźbiarz, autor kilkuset drewnianych ludowych figur o tematyce historycznej, ilustrujących życie dawnej i współczesnej wsi oraz o tematyce sakralnej. Założyciel Muzeum Ludowego w Sromowie.


  • 9 marca 1900 r. w Chełmie Lubelskim urodziła się Jadwiga Chełmińska (Świątkowska) etnograf, badacz kultury ludowej Łowickiego, starszy asystent w Zakładzie Etnografii Uniwersytetu Łódzkiego, kustosz Muzeum Kultur Ludowych w Warszawie.



  • 9 marca 1996 r. w Sali Senatu MWSH-P, z inicjatywy rektora i grona profesorskiego odbyło się zebranie założycielskie Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Łowickiej.


  • 10 marca 1906 r. w Zabostowie Dużym urodził się Antoni Bolimowski, działacz społeczny, młodzieżowy i ludowy. Członek ZSL, prezes Spółdzielni Mleczarskiej w Kompinie, organizator Okręgowej Mleczarni Spółdzielczej w Łowiczu, wiceprezes Spółdzielni Rolniczo – Handlowej „Rolnik”, członek zarządu Domu Ludowego w Łowiczu. Walczył w bitwie obronnej 1939 r. oraz działał w konspiracyjnym Stronnictwie Ludowym – Roch.


  • 10 marca 1939 r. w Łowiczu urodził się Andrzej Szalewicz, polski działacz sportowy, prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego w latach 1991-1997.



  • 10 marca 2010 r. Złoty Medal za Długoletnia Służbę, przyznany przez Prezydenta RP otrzymał Marek Wojtylak, kierownik łowickiego archiwum.



  • 11 marca 1995 r. ukazał się pierwszy numer dwutygodnika MWSH-P Masovia Mater.



  • 12 marca 1992 r. w Urzędzie Miejskim doszło do spotkania komitetu budowy pomnika Władysława Grabskiego z projektodawcą pomnika Andrzejem Renesem. Rzeźbiarz zaprezentował projekt i gipsową makietę pomnika z popiersiem polityka. Przybliżony koszt wykonania samego popiersia stąpnie miał się zamykać w kwocie 60 mln ówczesnych złotych.



  • 13 marca 1935 r. w Łowiczu urodził się Ludomir Goździkiewicz, polityk ludowy, zootechnik, poseł na Sejm X kadencji. W latach 1968-2000 dyrektor Stacji Hodowli i Unasieniania Zwierząt w Łowiczu. Syn Teodora Goździkiewicza.



  • 13 marca 1966 r. w Chełmnie zmarł Walery Janowski właściciel majątku Długie w gminie Kiernozia, społecznik. Miał duży udział w budowie pierwszego spawanego mostu na rzece Słudwi w Maurzycach według projektu prof. Stefana Bryły.


  • 14 marca 1668 r. przybyli do Łowicza dwaj pierwsi pijarzy. Początkowo zamieszkali w domu kanonika Adama Kazimierza Oporowicza. 10 maja przenieśli się do kamienicy Doktorowskiej, leżącej w obrębie Starego Miasta.


  • 15 marca 1943 r. w Łowiczu urodził się Jerzy Bezkowski, polski twórca filmów edukacyjnych, reżyser, scenarzysta, operator filmowy. Absolwent Wydziału Operatorskiego PWSTiF w Łodzi.


  • 15 marca 2005 r. rezygnację z urzędu komendanta Powiatowej Policji w Łowiczu na ręce komendanta wojewódzkiego złożył Adam Ruta. Funkcję tę pełnił w latach 1998 – 2005. W 2002 r. otrzymał tytuł Łowiczanina Roku 2001.


  • 16 marca 1930 r. w Łowiczu urodził się Jan Piwowarczyk, maturzysta łowickiego Liceum Handlowego, harcerz, esperantysta, który zginął zamordowany przez UB w Łowiczu w nocy z 15/16 listopada 1948 r. w Łowiczu.


  • 16 marca 1936 r. Tadeusz Bączkowski otworzył w Łowiczu drukarnię. Mieściła się przy ul. 11 listopada 2 razem z księgarnią i wytwórnią stempli. Drukarnia była wyposażona w elektryczną maszynę drukarską i bostonkę, czcionki metalowe i drewniane. Wydano w niej m.in. Roczniki miasta Łowicza A.K. Cebrowskiego, a także czasopisma Polskę Narodową oraz Gazetę Łowicką. Istniała do kwietnia 1941 r.



  • 17 marca 1895 r. w Lesznie Wielkopolskim urodził się Zdzisław Maćkowski, starosta łowicki w latach 1933 – 1935, działacz gospodarczy, społeczny i ludowy, organizator budowy szkół podstawowych w powiecie łowickim i Domu Ludowego w Łowiczu. Pułkownik piechoty Wojska Polskiego.


  • 17 marca 1941 r. Zdzisław Maćkowski wraz z całą rodziną został aresztowany i przewieziony do obozu w Auschwitz, gdzie zmarł z wycieńczenia i tortur 4 grudnia tego samego roku.



  • 18/19 marca 2011 r. w Łowicka Akademia Sportu zorganizowała w Łowiczu imprezę pod nazwą „Spotkanie z kulturą koreańską oraz Taekwondo”.



  • 19 marca 2000 r. w Poznaniu zmarł pochodzący z Niedźwiady, Eugeniusz Wachowski, wychowanek Pelikana, polski dyskobol, trener kadry narodowej i olimpijskiej w rzucie dyskiem.



  • 20 marca 1945 r. odbyło się pierwsze po wojnie Walne Zgromadzenie członków Ochotniczej Straży Pożarnej w Łowiczu, na którym dokonano wyboru zarządu. Najważniejszą uchwałą, jaką podjęto na zebraniu było odbudowanie pierwszego pietra, na które w najbliższym czasie uzyskano dotację w wysokości 80 tys. złotych.


  • 20 marca 1998 r. w Domu Opieki w Wycześniaku zmarł Józef Perzyna, nauczyciel, wieloletni dyrektor Szkoły Podstawowej nr 3 w Łowiczu.




  • 22 marca 1922 r. w Koninie urodził się Zbigniew Feret ps.„Cyfra”, podharcmistrz Szarych Szeregów, aresztowany przez NKWD w lutym 1945 r., umieszczony w więzieniu przy Kurkowej w Łowiczu. Uwolniony przez swoich kolegów z SzSz 8 marca 1945 r. „Cyfra” zmarł 2 listopada 2010 r.


  • 22 marca 1992 r. w Łowiczu wystąpił zespół Stare Dobre Małżeństwo, który podczas koncertu nagrał album pt. Live in Łowicz.



  • 23 marca 1939 r. w Łowiczu urodził się Leszek Czerwiński polski lekarz-chirurg, poseł na Sejm X kadencji z ramienia PZPR. Od 2003 r. dyrektor szpitala miejskiego w Rzeszowie.


  • 24 marca 1800 r. w Płocku urodził się Bonifacy Witkowski, architekt, autor projektu obecnego budynku [Ratusz w Łowiczu|ratusza w Łowiczu].


  • 24 marca 1858 r. Komitet Wystawy Rolniczej w Łowiczu, rozpoczynając prace przygotowawcze wydał okólnik, określający szczegółowo cel i znaczenie wystawy rolniczej oraz zapraszający zainteresowanych do udziału w niej.



  • 25 marca 1667 r. we wsi Szczepanowo k./ Barcina urodził się Krzysztof Antoni Szembek, biskup inflancki, poznański, kujawski, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski w latach 1739-1748. Zmarł 6 lipca 1748 r. w Łowiczu.


  • 25 marca 1892 r. w Bochni urodził się Marian Krudowski, pułkownik piechoty Wojska Polskiego, dowódca 10 PP w Łowiczu w latach 1930-1939, uczestnik bitwy nad Bzurą.


  • 25 marca 1992 r. papież Jan Paweł II, bullą Totus Tuus Polniae Populus erygował diecezję łowicką. Pierwszym biskupem ordynariuszem łowickim został mianowany ks. Alojzy Orszulik.


  • 25 marca 1992 r. pochodzący z Seligowa bp Stanisław Kędziora został mianowany biskupem pomocniczym diecezji warszawsko-praskiej.



  • 25 marca 1995 r. powstało Radio Victoria, rozgłośnia diecezji łowickiej.


  • 25 marca 1998 r. ks. Wiesław Wronka został odznaczony przez Stolicę Apostolską godnością Prałata Honorowego Jego Świątobliwości.


  • 26 marca 1932 r. w Wyborowie urodził się Józef Kołaczek prezes Towarzystwa Dom Ludowy w Łowiczu.


  • 26 marca 1961 r. zmarła, pochodząca ze Strugienic Halina Koneczna z d. Świderska, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, najwybitniejsza badaczka języka Księżaków.


  • 26 marca 1963 r. w Łowiczu zmarł Jan Glinka, polski działacz społeczny, archiwista, historyk Białegostoku i regionu. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Nieborowie.




  • 27 marca 1924 r. urodził się Eugeniusz Nowakowski ps. „Jeż”, działacz łowickich Szarych Szeregów. Uczestnik akcji odbicia „Cyfry” z łowickiego wiezienia NKWD. Zmarł 5 lutego 2013 r. w Łodzi.


  • 27 marca 2004 r. drugim w historii biskupem diecezjalnym łowickim został mianowany ks. prof. dr hab. Andrzej Franciszek Dziuba.


  • 28 marca 1925 r. na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego dyplom lekarski uzyskał Stanisław Rotstad.



  • 29 marca 1944 r. żandarmeria niemiecka zakatowała w Bolimowie Franciszka Buczka p.s. „Franek”, rolnika z Jasionnej. Był on prezesem Koła Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici” w Jasionnie oraz sekretarzem Zarządu Gminnego Stronnictwa Ludowego w Bolimowie. Przez kilka lat był członkiem Zarządu Powiatowego ZMW „Wici” w Łowiczu. podczas wojny był komendantem gminnym BCh na gminę Bolimów.


  • 29 marca 1989 r. Krystynę Idzikowską uhonorowano pośmiertnie Krzyżem Batalionów Chłopskich.


  • 30 marca 1863 r. Adolf Szoppe i Wincenty Bunszus, powstańcy ujęci przez Rosjan w potyczce pod Bolimowem 7 lutego 1863 r. zostali straceni przez powieszenie (Szoppe) i rozstrzelanie (Bunszus) na terenie Łowicza.


  • 30 marca 1893 r. w Târgu Jiu w Rumunii urodził się Kazimierz Piekarski, polski bibliotekarz, bibliograf, historyk książki, bibliofil, kolekcjoner ekslibrisów. W czasie II wojny światowej przebywał w Łowiczu i Osieku i okolicznych miejscowościach, gdzie badał księgozbiory i metryki kościelne. Zmarł 7 lutego 1944 r. w Łowiczu.


  • 30 marca 1938 r. w Łowiczu uroczyście otwarto lecznicę zwaną „Dom Zdrowia". Inicjatorem i założycielem był ks. prałat Tadeusz Łubieński. Dom Zdrowia znajdował się przy ul. Zduńskiej 41 i był to pierwszy w Łowiczu szpital obecnego znaczenia. Wcześniej działające szpitale spełniały funkcje przytułku dla ubogich, sierot, żebraków.



  • 30 marca 2004 r. w budynku ZSP nr 4 w Łowiczu miała miejsce uroczystość nadania szkole imienia Władysława Grabskiego i wręczenie jej nowego sztandaru. Aktu nadania szkole patrona dokonał Przewodniczący rady Powiatu Łowickiego Wiesław Dąbrowski. Sztandar poświęcił bp Józef Zawitkowski.


  • 31 marca 1919 r. odbyło się pierwsze w niepodległej Polsce posiedzenie Rady Miejskiej w Łowiczu. Odbyło się ono w nowej sali radzieckiej ozdobionej malowidłami przedstawiającymi 36 herbów dawnych województw i ziem Królestwa Polskiego, a także portretami wybitnych Polaków.


  • 31 marca 1946 r. w Łodzi został (najprawdopodobniej) zamordowany przez UB Feliks Andrzejewski, polski polityk związany z BBWR, samorządowiec, poseł na Sejm III kadencji w II RP, członek AK i WIN. Urodził się 22 maja 1889 r. Uczeń Szkoły Realnej, uczestnik strajku z 1905 r.


  • 31 marca 1963 r. w Różycach urodziła się Anna Staniszewska, łowicka artystka ludowa, hafciarka, laureatka prestiżowej nagrody ministra kultury i dziedzictwa narodowego w 2008 roku, Łowiczanin Roku 2008.


opracowała: Katarzyna Piotrkiewicz


Osobiste