Muzeum w Łowiczu

Z Nowy Łowiczanin

Gmach pomisjonarski - siedziba Muzeum w Łowiczu.

Muzeum w Łowiczu - mieści się w gmachu pomisjonarskim przy ul. Stary Rynek 5/7 w Łowiczu.

Spis treści

Historia muzeum

Historia zbiorów muzealnych w Łowiczu sięga przełomu XIX i XX wieku i jest związana z postacią Władysława Tarczyńskiego - kolekcjonera i społecznika, który tworzone przez siebie zbiory, udostępnił w 1905 roku publiczności, pod nazwą „Zbiorów Starożytności”. Muzeum rozwijało się szybko do wybuchu I wojny światowej w 1914 roku. Zbiory poświęcone historii miasta, regionu, ukazywanych na tle historii Polski, liczyły w 1914 roku wraz z biblioteką ponad 3200 eksponatów. Do kolekcji o charakterze historyczno-artystycznym W. Tarczyński włączał także, przedmioty i narzędzia z dziedziny etnografii.

Kilkakrotnie niszczone przez okupujące Łowicz wojska niemieckie, Muzeum Starożytności utraciło bezpowrotnie część cennych zbiorów. Przekazane miastu i otworzone ponownie po odzyskaniu niepodległości, rozpoczęło działalność w 1927 roku jako Muzeum Miejskie im. Władysława Tarczyńskiego. Dzięki staraniom Emila Balcera, kolejnego opiekuna czyniącego starania o powiększenie zbiorów, Muzeum zdobywało uznanie środowisk kulturalnych i naukowych, stając się atrakcją turystyczną. W takim kształcie organizacyjnym Muzeum funkcjonowało do wybuchu II wojny światowej.

Działalność Muzeum Miejskiego uzupełniało funkcjonujące od 1910 roku Muzeum Etnograficzne Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego powstałe w oparciu o kolekcję wybitnej działaczki społecznej, Anieli Chmielińskiej. Zbiory Muzeum Miejskiego i Muzeum Etnograficznego pierwotnie mieszczące się wspólnie w budynku zakupionym na cele muzealne przy Starym Rynku 16, udostępniono publiczności do 1939 roku.

Okres II wojny światowej spowodował kolejne straty w kolekcjach muzealnych. W roku 1948 zbiory obu muzeów zostały przejęte przez Muzeum Narodowe w Warszawie tworząc jego Oddział (do l kwietnia 1995 roku). Połączone zbiory otrzymały nową siedzibę w odbudowanym ze zniszczeń wojennych i zaadaptowanym do potrzeb muzealnych, gmachu pomisjonarskim, fundacji Kardynała Michała Radziejowskiego z 1689 roku. Obecnie Muzeum podporządkowane jest Starostwu Powiatowemu w Łowiczu.

Zbiory Muzeum w Łowiczu udostępniane są w celach wystawienniczych, naukowych i dydaktycznych. Na ekspozycji stałej okresowo zmienianej i uzupełnianej znajduje się blisko 3,5 tys. eksponatów.

Wydawnictwa

Muzeum prowadzi działalność wydawniczą, w ramach której ukazują się:

  • katalogi wystaw czasowych (m.in. „Madonny w rzeźbie ludowej”, „Malarstwo Zofii Dembińskiej”, „Pasiasty strój ludowy w Polsce”, „Malarstwo polskie z kolekcji prywatnej”, „Chrystus Frasobliwy w rzeźbie ludowej”),
  • informator o Muzeum,
  • karty pocztowe ilustrujące ekspozycję muzealną i skansenową.

Tego typu publikacje można nabyć w sklepiku muzealnym czynnym w godzinach otwarcia Muzeum.

Historia budynku

Siedzibą muzeum jest gmach pomisjonarski, którego fundatorem był arcybiskup Michał Radziejowski (1645 - 1705). Budowę seminarium duchownego, prowadzonego przez misjonarzy, rozpoczęto w 1689 r. Autorem projektu był architekt królewski -Tylman z Gameren(1632 - 1706). W 1700 r. fundator erygował seminarium, prace architektoniczne trwały jednak do 1730 r. Funkcje klasztoru i uczelni gmach pełnił do 1820 r., kiedy to seminarium zostało przeniesione do Warszawy, a budynek zajęła Szkoła Wydziałowa, prowadzona przez księży pijarów, oraz Szkoła Nauczycieli Elementarnych.

W późniejszym okresie budynek pełnił różne funkcje (więzienie dla powstańców polskich, cerkiew prawosławna, Szkoła Realna, męskie Gimnazjum im. ks. Józefa Poniatowskiego, żeńskie Gimnazjum im. Juliana U. Niemcewicza, Seminarium Nauczycielskie). W czasie II wojny światowej gmach został zniszczony, ocalało jedynie skrzydło południowe, mieszczące kaplicę. W l. 1950 - 1952 odbudowano trzy skrzydła budynku (bez wschodniego, którego piwnice dopiero w 2002 r. po dokonaniu rekonstrukcji i konserwacji zaadaptowano na kawiarnię). Od poł. lat 50. znajduje się tu muzeum, do 1995 r. oddział Muzeum Narodowego w Warszawie, obecnie podporządkowane Starostwu Powiatowemu w Łowiczu.

Zabudowa

Jest to budynek dwu- i trzykondygnacyjny, na planie nieregularnego czworoboku. Każde skrzydło kryte jest czterospadowym dachem. Fasada zachodnia (od strony Starego Rynku) została ujęta w ryzality utworzone przez wysunięte do przodu zakończenia skrzydeł bocznych. Umieszczone w jej środkowej części wejście stanowi przedsionek zwieńczony frontonem. W elewację tę wmurowano tablice upamiętniające m. in. Józefa Chełmońskiego, który uczęszczał do tutejszej szkoły w l. 1862 - 1865, Stanisława Noakowskiego, który kształcił się tu w l. 1884 - 1886.

Wystawy stałe

  • Sztuka baroku w Polsce
  • Historia miasta i regionu
  • Ceramika artystyczna Hanny Główczewskiej
  • Etnografia Księstwa Łowickiego

Linki zewnętrzne

Osobiste