Pągowski Zdzisław

Z Nowy Łowiczanin

Zdzisław Pągowski (fot. Gdy Polak w Polaku jest orzeł... rzecz o sławnych Łowiczanach..., s. 70.)
Zdzisław Pągowski (ur. 4 sierpnia 1909 r. w Łowiczu - zm. 15 sierpnia 1976 ) - Malarz, rysownik, grafik, działacz kultury związany z Łowiczem.

Spis treści

Wykształcenie

Początkowo kształcił się w Szkole Sztuk Pięknych im. Wojciecha Gersona w pracowniach profesorów F. S. Kowarskiego i L. Pękalskiego (1930-1933), naukę kontynuował w Szkole Sztuk Zdobniczych i Malarstwa u prof. Szulca oraz w ASP, którą ukończył w roku 1934.

Dawna fontanna na Nowym Rynku wg projektu Z. Pągowskiego. (fot. ze zbiorów NŁ)

Życiorys i działalność społeczno-artystyczna

W czasie okupacji zajmował się konserwacją, malował portrety na zamówienie, pracował w zakładzie kamieniarskim. Dorobek plastyczny z tego okresu przedstawił na wystawie w Łowiczu w 1947 r. Od 1948 r. był kierownikiem Wydziału Kultury Urzędu Powiatowego w Łowiczu, Skierniewicach i Rawie Mazowieckiej. W 1950 r. wstąpił do Związku Polskich Artystów Plastyków (okręgu łódzkiego). W rodzinnym mieście był współzałożycielem i członkiem wielu stowarzyszeń kulturalnych i społecznych. Pracował jako kierownik artystyczny Spółdzielni Rękodzieła Ludowego „Sztuka Łowicka”. Na zlecenie Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi przygotował 27 wystaw sztuki ludowej. W latach 1958-60, będąc członkiem Komisji Kultury Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi, otrzymał nagrody Działu Ochrony Zabytków Ministerstwa Kultury i Sztuki.

Śmigus - Dyngus
Kolegiata Łowicka

Twórczość

Na jego wszechstronną, bogatą twórczość składają się obrazy olejne, akwarele, rysunki, grafiki. Projektował ekslibrisy, druki ulotne i okolicznościowe, pieczęcie, dyplomy, sztandary, tablice pamiątkowe, pomniki, cmentarze wojenne w Sieradzu, Łowiczu, Kompinie, Bielawach. Konserwował obrazy w kościele oo. pijarów i w kolegiacie w Łowiczu. Jego prace stanowią artystyczną dokumentację Łowicza i regionu. Ukazywał architekturę, pejzaż, folklor ziemi łowickiej, uwieczniał też ludzi tu mieszkających (portrety mieszczan, typy księżackie, również postaci historyczne). Ponadto czerpał szeroko z zabytkowej architektury innych miast, m.in. Łodzi, Łęczycy, Sieradza, Lublina, Zamościa, Kazimierza nad Wisłą, Płocka, Torunia i Gdańska - utrwalał je w rysunkach tuszem, ołówkiem, akwarelą. W malarstwie stosował barwy jasne, świeże, rozedrgane słońcem. Całe życie dużo rysował, na gorąco przedstawiając wydarzenia. Do najciekawszych należą szkice z natury z czasów okupacji (kopanie okopów pod Bolimowem, gdzie został wysłany przez Niemców do przymusowej pracy), zniszczenia miasta w czasie działań wojennych, obóz pracy przymusowej w Małszycach, przemarsz wojsk, szkice żołnierzy i inne. Ogółem spod jego pędzla wyszło kilkaset obrazów olejnych, ponad tysiąc akwarel, ponad dwa tysiące rysunków i wiele małych form graficznych. W zbiorach Muzeum w Łowiczu znajduje się 14 rysunków, 2 grafiki, 27 akwarel i 26 prac olejnych jego autorstwa.

Był autorem projektów takich prac jak:

Przykładowe obrazy:

  • Jarmark w Łowiczu;
  • Śmigus - dyngus;
  • Wesele Łowickie;
  • Łowiczanki;
  • Kolegiata Łowicka;
  • Most Warszawski w Łowiczu.
Nagrobek Zdzisława Pągowskiego na Cmentarzu Katedralnym w Łowiczu (fot. K. Piotrkiewicz)

Ostatnie lata

Od wczesnych lat 60. XX w. był aktywnym członkiem Towarzystwa Przyjaciół Muzeum w Łowiczu, inicjując i współorganizując w latach 1961-72 doroczne wystawy plastyczne artystów łowickich. W roku 1970 otrzymał Medal 25-lecia ZPAP okręgu łódzkiego oraz Honorową Odznakę Społecznego Opiekuna Zabytków. W roku 1973 otrzymał również Honorową Odznakę WRN w Łodzi.

W 1970 przeszedł na rentę inwalidzką z powodu zawodowej choroby nóg, lecz nie zaprzestał intensywnych działań twórczych. Kilka lat później zapadł na chorobę nowotworową płuc. Umarł w Warszawie. Ciało zostało sprowadzone do Łowicza, gdzie w obecności przedstawicieli władz miasta, organizacji społecznych i kościelnych, po mszy żałobnej w Kolegiacie Łowickiej zostało z honorami pochowane na Cmentarzu Kolegiackim.

Varia

  • W 2000 r. w Galerii Browarna zorganizowano retrospektywę Zdzisława Pągowskiego. Wystawa ponad 300 prac tego artysty miała na celu promowanie twórczości lokalnej i przypomnienie postaci Pągowskiego. Wystawa cieszyła się dużym zainteresowaniem, w ciągu półtora miesiąca obejrzało ją ok. tysiąca osób. Z tej okazji również Galeria Browarna wydała katalog z reprodukcjami prac Pągowskiego.
  • Twórczość i sylwetka Pągowskiego została również uwieczniona w wydawanym przez Andrzeja Biernackiego piśmie CDN.

Linki zewnętrzne

Zobacz także

Opracowania

  • 1. Gdy Polak w Polaku jest orzeł... rzecz o sławnych Łowiczanach, praca zbiorowa, wyd. przez UM w Łowiczu, Łowicz 2006, s. 70 - 71.
Osobiste