Somorowski Stanisław

Z Nowy Łowiczanin

Stanisław Somorowski

Somorowski Stanisław - (ur. 26 lutego 1896 r. w Pabianiacach – zm. 3 marca 1942 r. w KL Auschwitz. ) wizytator Kuratorium Okręgu Szkolnego Łódzkiego i Warszawskiego, dyrektor Liceum Pedagogicznego w Łowiczu, działacz Polski Podziemnej.

Stanisław Somorowski - więzień KL Auschwitz.

Spis treści

Wykształcenie

Do 12 roku życia uczęszczał do dwuklasowej szkoły początkowej. Od 12 do 17 roku życia uczył się w niedzielnej szkole handlowej w Łodzi.

W 1913 roku wstąpił do Seminarium nauczycielskiego w Łęczycy. Do wybuchu I wojny światowej zdążył ukończyć 1 klasę.

W roku szkolnym 1915/1916 uczęszczał na kurs pedagogiczny z prawem nauczania w szkołach powszechnych. Na przełomie 1918/ 1919 kończył kurs pedagogiczny w Warszawie.

W latach 1922 - 1924 był słuchaczem Wydziału Przyrodniczego Instytutu Pedagogicznego w Warszawie.

Praca zawodowa

Pierwszą pracę podjął w szkole w Jesionnem w powiecie łaskim. W latach 1919 – 1922 pracował w siedmioklasowej Szkole Powszechnej w Pabianicach. Od 1924 do 1931 uczył biologii fizyki i chemii w Miejskim Seminarium Nauczycielskim w Łodzi. Od 1927 r. przez rok czasu pełnił obowiązki dyrektora tej placówki. Jednocześnie od 1928 r. pracował w Wolnej Wszechnicy Polskiej – Oddział w Łodzi.

We wrześniu 1931 r. został wizytatorem Kuratorium Okręgu Szkolnego Łódzkiego. Od 1 września 1933 r. został powołany na analogiczne stanowisko do Warszawy.

Stanowisko dyrektora Liceum Pedagogicznego w Łowiczu objął w 1937 r. W połowie października 1939 r. został kierownikiem Szkoły Powszechnej nr 4 w Łowiczu, która po zajęciu liceum przez Niemców, mieściła się w różnych budynkach prywatnych. Podczas okupacji rodzina Somorowskich musiała opuścić mieszkanie służbowe przy ul. Stanisławskiego 31.

Służba Ojczyźnie

W 1918 r. należał do POW w Pabianicach, a w listopadzie tego roku brał udział w rozbrajaniu Niemców w Warszawie.

Od 1919 r. był komendantem pabianickiego hufca ZHP. Brał udział jako ochotnik w szeregach 201 pułku piechoty w wojnie 1920 roku.

Po wybuchu II wojny światowej został przewodniczącym pierwszej na ziemi łowickiej organizacji konspiracyjnej POZ. Wchodził w skład pierwszej grupy nauczycieli, którzy zapoczątkowali tajne nauczanie w Łowiczu. W październiku 1940 r. brał udział w odprawie komendy obwodu ZWZ, która odbyła się w domu Tadeusza Perzyny przy ul. Podrzecznej 23. W latach 1940/41 działał czynnie w łowickich strukturach ZWZ pod pseudonimem „Flis”. Był przewodniczącym delegatury Rady Głównej Opiekuńczej dla miasta Łowicza.

Aresztowanie i śmierć

Został aresztowany z tzw. „listy” 6 marca 1941 r. Przetrzymywany w łowickim więzieniu do 3 kwietnia 1941 r. Następnie przewieziony na Pawiak, gdzie był wielokrotnie przesłuchiwany.

29 maja 1941 r. został przewieziony do obozu w Auschwitz. Zmarł 3 marca 1942 r. po dziewięciu miesiącach pobytu w obozie.

Żona dyrektora Somorowskiego wraz z dwiema córkami w 1945 r. wyjechała do Łodzi. Była długoletnim dyrektorem Szkoły Podstawowej Nr 23 przy ul. Gdańskiej.

Opracowania

  • Szare Szeregi w Łowiczu i powiecie łowickim, pod red. K. Szymańskiego, Łowicz 2009, s. 68, 75.
  • Wojtylak Marek, Paciorki pogrzebowego różańca, [w:] Łowiczanin. Kwartalnik historyczny, nr 4/2009, s. 1 – 2.
  • Zarys Dziejów Kształcenia Nauczycieli w Łowiczu 1786 – 2006, wyd. przez Koło Absolwentów Zakładów Kształcenia nauczycieli w Łowiczu, Łowicz 2009, s. 55 - 56.
Osobiste