Sut Czesław

Z Nowy Łowiczanin

Czesław Sut (fot. z prywatnych zbiorów Czesława Suta)

Czesław Sut – (ur. 24 lipca 1924 r. Skaratki) – działacz młodzieżowy i ludowy, emerytowany nauczyciel, pisarz. Autor podręczników szkolnych dla szkół handlowych i ekonomicznych oraz ponad 25 artykułów z zakresu problematyki historycznej i oświatowej regionu łowickiego.

Spis treści

Pochodzenie

Urodził się i wychował w podłowickiej wsi Skaratki w rodzinie Franciszka i Heleny z domu Podgórskiej. Miał siostrę Anielę (1927 – 1995) i brata Józefa (1930 – 1997). Jego dziadek Marcin Podgórski za swoje przekonania wolnościowe został karnie wcielony na 10 lat do Gwardyjskiego Pułku Piechoty Morskiej w Odessie nad Morzem Czarnym. Jego ojciec walczył w 1920 r. w obronie Warszawy oraz na froncie wschodnim. Natomiast brat ojca, Łukasz Sut jako kapitan walczył pod Tobrukiem, Cassino i Bolonią.

Wykształcenie

  • Szkołę Powszechną rozpoczął w Skaratkach, a zakończył w 1939 r. w Domaniewicach. W czerwcu 1939 r. zdał egzaminy do Państwowego Gimnazjum i Liceum im. Ks. Józefa Poniatowskiego w Łowiczu. Nauki w gimnazjum nie rozpoczął z powodu wybuchu II wojny światowej.
  • W okresie okupacji niemieckiej uczył się na tajnych kompletach w zakresie szkoły średniej ogólnokształcącej, którą po wojnie ukończył w Łodzi.
  • Studia zawodowe na Wydziale Spółdzielczym Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego w Łodzi ukończył w 1950 r., jednak tytuł inżyniera rolnika otrzymał już w Wyższej Szkole Rolniczej w Olsztynie (WSGW w Łodzi, jako uczelnia „mikołajczykowska”, została zlikwidowana).
  • Studiował również na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Łódzkiego, ukończył kierunek handlowo – towaroznawczy, specjalizacja towaroznawstwo.

Młodość

Lata młodości oprócz uczęszczania do Szkoły Powszechnej przypadają na okres II wojny światowej. W nocy z 5 na 6 kwietnia 1943 r. został aresztowany przez niemiecką żandarmerię, razem z Edwardem i Stanisławem Kępskimi, wysiedlonymi w powiatu łęczyckiego, a mieszkającymi w domu Sutów. Po 5 dniach przesłuchiwań w łowickim więzieniu, wrócił mocno pobity do Skaratek. 25 lipca 1943 r. zmarła na serce jego matka – Helena, miała 47 lat.

Na początku 1944 r., na rozkaz władz niemieckich, wszyscy młodzieńcy z rocznika 1924, w tym Czesław Sut, zostali powołani do pracy przy budowaniu okopów. Przez 8 dni przebywał w obozie pracy w Małszycach pod Łowiczem. Następnie przez kilka miesięcy pracował przy budowaniu okopów i bunkrów betonowych w okolicach Rembertowa i Pragi. 31 lipca 1944 r. po zajęciu obozu w Rembertowie przez Armię Czerwoną, Czesław Sut z grupą towarzyszy uciekł w kierunku Warszawy. Po czterech dniach pieszej wędrówki przez Babice, Leszno, Puszczę Kampinoską, Sochaczew i Łowicz, dotarł do Skaratek.

W czasie studiów w Łodzi działał w Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici” i PSL. W 1947 r. brał udział w Krajowym Zjeździe ZMW „Wici” w Warszawie. Pracował w Bratniej Pomocy Studentów przy WSGW oraz był czynnym sportowcem Akademickiego Zrzeszenia Sportowego w Łodzi. Uprawiał głównie lekkoatletykę i boks.

Praca zawodowa

Czesław Sut podczas uroczystości 100-lecia łowickiego "Ekonomika" (fot. z prywatnych zbiorów Czesława Suta).

Po ukończeniu studiów został skierowany do pracy w Najwyższej Izbie Kontroli w Warszawie. Od 1 sierpnia 1950 r. rozpoczął pracę w Technikum i Liceum Handlowym w Łowiczu. Uczył ekonomii, towaroznawstwa z technologią oraz chemii. Przez wiele lat pracował również w Liceum Ogólnokształcącym i Technikum Mechaniczno – Elektrycznym w Łowiczu. Wykładał również towaroznawstwo dla pracowników handlu Powszechnej Spółdzielni Spożywców, Miejskiego Handlu detalicznego i Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Łowiczu. Przez 30 lat prowadził wykłady z materiałoznawstwa na kursach czeladniczych i mistrzowskich organizowanych przez Ośrodek Doskonalenia Zawodowego w Łodzi Oddział w Łowiczu. Na emeryturę przeszedł w 1984, jednak uczył jeszcze do 1996 r.

Podczas wręczenia nagrody im. Władysława Grabskiego - sierpień 2012. (fot. Marcin A. Kucharski)

W 1954 r. wygrał konkurs na opracowanie nowego programu z towaroznawstwa dla liceów ekonomicznych podległych Ministerstwu Handlu Wewnętrznego w Warszawie. W związku z tym powierzono mu w 1974 r. napisanie podręcznika pt. „Materiałoznawstwo dla Liceum Ekonomicznego i policealnego studium zawodowego dla zawodu technik ekonomista, specjalność ekonomika i rachunkowość przedsiębiorstw”. Kolejne wydania wyszły w 1981 i 1986 r.

W latach 1960 – 1984 był Przewodniczącym Komisji Przedmiotów Zawodowych w „Handlówce”. Zorganizował w szkole dobrze wyposażoną pracownię towaroznawczą wraz z biblioteką do przedmiotów zawodowych. W 1973 r. w przeprowadzonym przez Samorząd Szkolny plebiscycie uczniowskim dostał tytuł „Nauczyciela – mistrza roku”.

Od 1971 do 1983 był zastępcą dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych Centrali Rolniczej Spółdzielni "SCh" w Łowiczu. Razem z ówczesnym dyrektorem Janem Wójcikiem przeprowadzili gruntowny remont budynku szkolnego i internatu oraz nowocześnie wyposażyli pracownie naukowe.

Swoje wieloletnie doświadczenie pedagogiczne przekazywał koleżankom i kolegom, prowadząc lekcje otwarte dla nauczycieli szkół handlowych i ekonomicznych z terenu województwa skierniewickiego i łódzkiego.

Działacz

W jego domu przez 25 lat miał swoją siedzibę lokalny oddział Stowarzyszenia PAX wraz z dobrze wyposażoną biblioteką. Odbywały się tam również liczne spotkania mieszkańców Łowicza z aktorami, dziennikarzami i pisarzami katolickimi, na których promowano m.in. liczne książki Jana Pawła II i książki o jego pielgrzymkach po świecie.

W latach 1950 – 1989 w domu Czesława Suta był ukrywany sztandar 11 ŁDH im. Tadeusza Kościuszki, który chciały harcerzom odebrać władze komunistyczne.

Od 1945 r. jest działaczem ludowym (PSL – ZSL - PSL). Od 1950 r. jest członkiem Związku Nauczycielstwa Polskiego. Należy do Łowickiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Klubu Katolickiego w Łowiczu, Towarzystwa Dom Ludowy, łowickiego oddziału Ludowego Towarzystwa Naukowo – Kulturalnego (jest przewodniczącym sekcji historycznej). Jest również założycielem i członkiem Klubu Myśli Ludowej, skupiającego działaczy Ruchu Ludowego.

Pisarz

Po przejściu na emeryturę zajął się kolejną swoją pasją, jaką było pisanie. Publikował mniejsze lub większe artykuły poświęcone szkolnictwu łowickiemu. Do większych jego dzieł można zaliczyć:

  • Straty szkół łowickich w czasie okupacji niemieckiej w latach 1939 – 1945
  • Z dziejów wsi Skaratki gmina Domaniewice;
  • Dom Ludowy w Łowiczu;
  • Prof. Wojciech kruk – nestor szkół łowickich;
  • Józef Rutkowski – założyciel i wójt gminy Domaniewice;
  • Łowicka Szkoła Handlowa w latach 1945 - 1970" - w 2002 r. otrzymał za tę pracę nagrodę główną w konkursie burmistrza miasta Łowicza "Ocalić od zapomnienia;
  • Łowicki Ekonomik – w 2003 r. otrzymał za tę pracę wyróżnienie I stopnia;
  • Był współautorem książki wydanej z okazji jubileuszu 100 - lecia szkoły pt. Łowicka Handlówka 1906- 2006 z dziejów szkół handlowych i ekonomicznych w Łowiczu;
  • Obecnie do publikacji została przekazana książka Biografie działaczy ludowych i oświatowych zasłużonych dla powiatu łowickiego.

Nagrody i odznaczenia

  • Złoty Krzyż Zasługi (1975 r.);
  • Złota Odznaka ZNP (1978 r.);
  • Medal 30 –lecia Polski Ludowej;
  • Medal 40-lecia Polski Ludowej;
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1982 r.);
  • Pamiątkowy Medal „1136 – 1986 Łowicz”;
  • Nagroda Ministra Oświaty i Wychowania – I stopnia za wybitne osiągnięcia w pracy dydaktycznej i wychowawczej (1975 r.);
  • Nagroda Prezesa Zarządu Głównego CRS „SCh” za szczególne osiągnięcia w pracy pedagogicznej w szkolnictwie zawodowym spółdzielczości rolniczej „SCh” (1982 r.);
  • Medal Izby Rzemieślniczej w Łodzi za zasługi dla rozwoju rzemiosła;
  • Odznaka Zasłużony Działacz Ruchu Spółdzielczego;
  • Zasłużony dla Spółdzielczości „SCh”;
  • Medal im. Wincentego Witosa za zasługi dla Ruchu Ludowego.
  • Nagroda im. Władysława Grabskiego w kategorii rozwój społeczeństwa obywatelskiego (2012 r.).

Życie prywatne

W 1951 r. ożenił się z Genowefą Rutkowską, będąca już wtedy nauczycielką szkół średnich w Łowiczu. Ma dwóch synów: Jacka (ur. 1953 r.) i Witolda (ur. 1959 r.), dwie wnuczki Martę i Joannę oraz prawnuczkę.

Varia

Czesław Sut wypromował na patrona Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 4 w Łowiczu Władysława Grabskiego.

Źródła informacji

  • Tomaśkiewicz Irena, Sut Czesław nauczyciel Łowickiej Szkoły Handlowej w latach 1950 – 1996. (mps udostępniony przez Czesława Suta).

autor: Katarzyna Piotrkiewicz


Osobiste